MI w sprawie płyt obornikowych dla rolników posiadających do 210 DJP

Odpowiednio przygotowane miejsca do przechowywania nawozów naturalnych są jednym z podstawowych działań chroniących wody przed zanieczyszczeniem azotanami. Dyrektywa Rady z dnia 12 grudnia 1991 r. (91/676/EWG) dotycząca ochrony wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego (tzw. dyrektywa azotanowa) określając w załączniku III środki, które należy włączyć do programów działań wskazuje w pkt. 1.2, że środki te odnoszą się do pojemności zbiorników do przechowywania odchodów zwierzęcych oraz, że pojemność ta musi przekraczać pojemność wymaganą do przechowywania w najdłuższym okresie, podczas którego rolnicze wykorzystanie nawozów naturalnych jest zabronione, z wyjątkiem przypadków, gdy może zostać dowiedzione właściwym władzom, iż wszelkie ilości odchodów zwierzęcych nadmierne w stosunku do rzeczywistej pojemności przechowywania zostaną usunięte w sposób, który nie będzie szkodliwy dla środowiska.

Mając to na uwadze, w art. 104a ustawy Prawo wodne wprowadzono obowiązek przechowywania nawozów naturalnych i kiszonek w warunkach bezpiecznych dla środowiska, zapobiegających przedostawaniu się odcieków do wód i gruntu oraz zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 106 ust. 4 tejże ustawy, czyli z przepisami Programu działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu (zwanego dalej: Programem działań).

Zgodnie rozdz. 1.4, pkt 6 Programu działań w przypadku, gdy wytworzone w gospodarstwie rolnym nawozy naturalne podlegają procesom technologicznym przetwarzania lub zbyciu, wymagana pojemność zbiorników oraz powierzchnia miejsc do przechowywania nawozów naturalnych może ulec stosownemu zmniejszeniu. Również w załączniku 5 do Programu działań opisującym sposób obliczania wymaganej pojemności zbiorników oraz wymaganej powierzchni miejsc do przechowywania nawozów naturalnych, w objaśnieniu nr 2 do tabel 6 i 7 wskazano, że w przypadku zbycia obornika lub gnojowicy uzyskaną pojemność płyty lub zbiornika należy procentowo pomniejszyć o poświadczoną dokumentacją ilość zbytych nawozów.

W związku z powyższym, jeżeli przedsiębiorca może wykazać, że całość wytwarzanych nawozów naturalnych jest przekazywana do rolniczego wykorzystania bezpośrednio z budynków inwentarskich o nieprzepuszczalnym podłożu, nie musi posiadać odpowiedniej płyty obornikowej lub zbiornika na gnojowicę.

Należy jednocześnie podkreślić, że ustawa Prawo wodne oraz Program działań nie przewidują odstępstw od obowiązku przygotowania miejsc do przechowywania nawozów naturalnych, wytwarzanych w gospodarstwie rolnym lub przyjętych od innego gospodarstwa rolnego, a możliwość czasowego przechowywania obornika bezpośrednio na gruncie, o której mowa w rozdz. 1.4 ust. 7 Programu działań, została przewidziana wyłącznie w celu usprawnienia pracy gospodarstwa przy nawożeniu i nie powinna być wykorzystywana w zwykłym trybie przechowywania tego nawozu.

Ponadto należy przypomnieć, że właściwe wdrożenie dyrektywy azotanowej jest jednym z podstawowych warunków przyznania wsparcia w pełnej wysokości w ramach płatności bezpośrednich ze środków Wspólnej Polityki Rolnej. Na system warunkowości składają się wymogi podstawowe w zakresie zarządzania (SMR) oraz normy dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska (GAEC). SMR 2 dotyczy ochrony wód przed zanieczyszczeniami spowodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego, dlatego zniesienie obowiązku posiadania płyt obornikowych przez rolników prowadzących chów lub hodowlę zwierząt do 210 DJP mogłoby nie tylko narazić Polskę na kary z tytułu niewłaściwego wdrożenia dyrektywy azotanowej, ale także utrudnić polskim rolnikom dostęp do wsparcia finansowego ze środków UE.