Pomoc udzielana producentom rolnym musi być zgodna z przepisami Unii Europejskiej dotyczącymi pomocy publicznej, w tym:
-
wytycznymi w sprawie pomocy państwa w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich ((2022/C 485/01) (Dz. Urz. UE.C Nr 485, str. 1) oraz
-
rozporządzeniem Komisji (UE) 2022/2472 z dnia 14 grudnia 2022 r. uznające niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE.L Nr 327, str. 1),
-
albo pomoc musi być udzielana w formule de minimis zgodnie z przepisami rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym (Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013, s. 9, z późn. zm.).
Powyższe przepisy regulujące warunki udzielania pomocy ze środków krajowych jednoznacznie stanowią, że niedozwolona jest pomoc, której kwotę ustalono na podstawie ceny, ilości jednostki produkcyjnej lub jednostki środków produkcji.
Natomiast zgodnie z przepisami rozporządzenia Komisji (UE) 2022/2472 istnieje możliwość uruchomienia pomocy na naprawienie szkód spowodowanych chorobami zwierząt odszkodowanie oblicza się jedynie na podstawie:
a) wartości rynkowej zwierząt poddanych ubojowi lub eliminacji lub zwierząt padłych, lub zniszczonych produktów z nimi związanych:
-
w związku z chorobą zwierząt;
-
w ramach publicznego programu lub środka, o których mowa w ust. 2 lit. b) ww. rozp.;
-
utraty dochodów spowodowanej obowiązkiem przeprowadzenia kwarantanny oraz trudnościami związanymi z odtworzeniem stad narzuconym w ramach publicznego programu lub środka, o którym mowa w ust. 2 lit. b) ww. rozp.;
-
kosztów zastąpienia sprzętu zniszczonego na polecenie właściwych organów państwa członkowskiego.
Jednocześnie zgodnie z obowiązującymi przepisami producenci rolni nie mają obowiązku prowadzenia rachunkowości, a zatem producenci trzody chlewnej nie mogą wykazać na podstawie danych rachunkowych osiąganych dochodów z prowadzonej produkcji.
Przedstawiając powyższe uprzejmie informuję, że analizowana jest możliwość uruchomienia pomocy na podstawie ww. przepisów.
Niezależnie od powyższego informuję, że zgodnie ze stanowiskiem Komisji Europejskiej państwa członkowskie do poprawy sytuacji producentów świń powinny wykorzystywać mechanizmy w ramach krajowych programów rozwoju obszarów wiejskich oraz pomocy państwa. Nadzwyczajne środki rynkowe przewidziane w art. 219 i 220 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 nie mogą być wykorzystane do zapewniania stałego wsparcia rynkowego na obszarach objętych ASF, ponieważ w ocenie Komisji wsparcie takie pobudziłoby produkcję trzody chlewnej na obszarach zagrożonych.
Producenci świń mogą korzystać z interwencji przewidzianych w Planie
Strategicznym Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, w tym min. ze wsparcia inwestycyjnego, poprawiającego dobrostan zwierząt, zapobiegającego rozprzestrzenianiu się ASF, przyczyniającego się do ochrony środowiska i klimatu czy wsparcia związanego z poprawą efektywności energetycznej gospodarstw. Producenci świń mogą również korzystać z płatności obszarowych i ekoschematów związanych z dobrostanem zwierząt, a także ubiegać się o środki na tworzenie organizacji producentów, które mają za zadanie podnieść konkurencyjność gospodarstw.
W chwili obecnej na unijnym rynku wieprzowiny występuje presja cenowa związana ze zwiększoną produkcją wieprzowiny i spadkiem wartości eksportu, z uwagi na spadek sprzedaży na rynki o wysokiej wartości, takie jak Wielka Brytania, Japonia i USA. W związku z prognozami wzrostu produkcji w Chinach i Wielkiej Brytanii na 2025 r. prowadzącymi do zmniejszenia popytu na import, Komisja Europejska szacuje, że eksport z UE spadnie o 3% w 2025 r., jeśli różnica cen między UE międzynarodowymi konkurentami utrzyma się na stabilnym poziomie.
Presja na rynek wieprzowiny od września br. pogłębiona jest wprowadzeniem przez Chiny tymczasowych ceł antydumpingowych na unijną wieprzowinę. Komisja Europejska zapewnia, że monitoruje sytuację rynkową, jednak na obecnym etapie nie deklaruje wdrożenia wsparcia nadzwyczajnego z tytułu zakłóceń sytuacji rynkowej.