MRiRW odpowiada na wniosek w sprawie terminów stosowania nawozów naturalnych

Terminy stosowania nawozów zawierających azot określone zostały w „Programie działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu” tzw. programie azotanowym i wynikają z wdrażania dyrektywy 91/676/EWG tzw. dyrektywy azotanowej mającej na celu ochronę wód przed zanieczyszczeniem azotanami pochodzenia rolniczego. Rozwiązania te służą ograniczeniu ryzyka strat składników pokarmowych do środowiska wodnego w okresach, w których pobieranie azotu przez rośliny jest ograniczone, a ryzyko jego wymywania lub spływu powierzchniowego jest największe.

Warto dodać, że obowiązujące przepisy uwzględniają możliwość elastycznego podejścia do terminów stosowania nawozów w przypadku wystąpienia sprzyjających warunków pogodowych. Program azotanowy daje możliwość elastycznego stosowania nawozów zawierających w składzie azot w okresie od 1-go do ostatniego dnia lutego, jeżeli wystąpią odpowiednie warunki pogodowe. Mechanizm ten oparty
jest na danych meteorologicznych i komunikatach publikowanych przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej.

Jednocześnie informuję, że Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi dostrzega zmiany klimatyczne obserwowane w ostatnich latach, skutkujące wydłużeniem okresów wegetacyjnych oraz częstszym występowaniem warunków odbiegających od wieloletnich norm i razem z właściwymi resortowymi Instytutami analizuje tą sytuację.

Przedstawiona przez samorząd rolniczy propozycja uzależnienia możliwości stosowania nawozów od rzeczywistych warunków glebowych i atmosferycznych wymaga przeprowadzenia szczegółowych analiz oraz zmiany dotychczasowych przepisów. Warto dodać, że dotychczasowe podejście służb Komisji Europejskiej (DG. ENVI) w kwestii terminów stosowania nawozów było jednoznaczne tj. wymaga się wprowadzenia konkretnych terminów, kiedy rolnicze wykorzystanie nawozów jest zakazane (w związku m.in. z zapisami załącznika III ust. 1 pkt. 1 dyrektywy azotanowej tj. „Środki obejmują zasady odnoszące się do: 1. okresów, kiedy rolnicze wykorzystanie niektórych rodzajów nawozu jest zakazane.”). Dlatego wszystkie kraje członkowskie musiały i wprowadziły konkretne daty związane z ww. zakazem. Jednocześnie informuję, że w ramach prowadzonej w 2024 r. przez Komisję Europejską oceny dyrektywy azotanowej przez MRiRW zostały zgłoszone propozycje dokonania zmian w ramach dyrektywy dot. sztywnych terminów stosowania nawozów.

Niezależnie od powyższego chciałabym poinformować, że w ramach prac przygotowawczych do najbliższego przeglądu programu azotanowego, który zgodnie z informacjami z Ministerstwa Infrastruktury powinien odbyć w 2026 r, jednym z tematów do analizy, który zgłosiło MRiRW jest zwrócenie uwagi na kwestie jesienno-zimowych terminów stosowania nawozów zawierających w składzie azot w zależności od zaawansowania wegetacji rośliny uprawnej.