W sprawie wprowadzenia zwolnienia z podatku od nieruchomości budowli biogazowni rolniczych wchodzących w skład gospodarstw rolnych

Od 1 stycznia 2025 r. wprowadzon preferencję w podatku od nieruchomości dotyczącą opodatkowania budowli biogazowni (w tym biogazowni rolniczych) oraz innych budowli sektora odnawialnych źródeł energii (dalej „OZE”). Budowlą w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych jest elektrownia wiatrowa, elektrownia fotowoltaiczna, biogazownia oraz biogazownia rolnicza, w części niebędącej budynkiem, wyłącznie w zakresie ich części budowlanych.

Obecne przepisy ograniczyły opodatkowanie budowli OZE, w tym biogazowni rolniczych tylko do części budowlanych, wyłączając z opodatkowania elementy techniczne oraz instalacje zapewniające możliwość użytkowania tych budowli zgodnie z ich przeznaczeniem. Wprowadzenie takiego rozwiązania zmniejszyło obciążenie tych budowli podatkiem od nieruchomości i wskutek tej zmiany sektor OZE jest opodatkowany preferencyjnie w stosunku do budowli wykorzystywanych do wytwarzania energii ze źródeł kopalnych.

W stanie prawnym obowiązującym do 31 grudnia 2024 r. budowle biogazowni rolniczej związane z prowadzeniem działalności gospodarczej były bowiem opodatkowane w całości, zarówno od części budowlanych, technicznych oraz instalacji zapewniających możliwość użytkowania tych budowli zgodnie z ich przeznaczeniem.

Należy zauważyć, że w przypadku mikroinstalacji biogazu rolniczego o rocznej wydajności biogazu rolniczego do 200 tys. m³ wytwarzanie i sprzedaż energii elektrycznej, ciepła lub biogazu rolniczego w tych mikroinstalacjach stanowi działalność wytwórczą w rolnictwie, do której nie stosuje się przepisów ustawy Prawo przedsiębiorców.

Skutkiem takiego rozwiązania w przypadku biogazowni rolniczych będących mikroinstalacjami jest brak opodatkowania budowli składających się na mikroinstalacje biogazu rolniczego – na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. tylko budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

Natomiast w przypadku biogazowni rolniczych niebędących mikroinstalacjami, wytwarzanie biogazu rolniczego, energii elektrycznej z biogazu rolniczego oraz biometanu z biogazu rolniczego jest na podstawie art. 23 u.o.z.e. kwalifikowane jako regulowana działalność gospodarcza wymagająca wpisu do rejestru wytwórców biogazu rolniczego. Konsekwencją takiego ustawowego zakwalifikowania tej działalności jako gospodarczej, jest opodatkowanie budowli biogazowni rolniczej, ale wyłącznie w zakresie jej części budowlanych stawką podatku od nieruchomości wynoszącą maksymalnie 2% od jej wartości.

Należy zauważyć, że wprowadzenie zwolnienia z podatku od nieruchomości skutkować będzie zróżnicowaniem sytuacji podmiotów znajdujących się w podobnej sytuacji faktycznej lub prawnej co może stanowić naruszenie zasad pomocy publicznej. Wprowadzenie zwolnienia obejmującego wyłącznie biogazownie typu rolniczego może mieć selektywny charakter i stanowić niedozwoloną pomoc publiczną, w szczególności biorąc pod uwagę, że inne niż rolnicze, rodzaje biogazowni (np. komunalne, przemysłowe) nie byłyby z podatku od nieruchomości zwolnione.

Wprowadzenie proponowanego zwolnienia z podatku od nieruchomości negatywnie wpłynęłoby na budżety gmin, zmniejszając ich dochody własne. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 50 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych projekt ustawy, której skutkiem jest zmniejszenie dochodów gminy musi określać wysokość skutków finansowych oraz wskazywać źródła ich finansowania, jeżeli projekt ustawy pociąga za sobą obciążenie budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego.

Należy ponadto zwrócić uwagę, że przepisy u.p.o.l. dopuszczają możliwość preferencyjnego opodatkowania biogazowni rolniczych na poziomie lokalnym. Właściwa rada gminy ma uprawnienie do obniżania stawek podatku od nieruchomości na podstawie uchwały, jak również do wprowadzania, innych niż ustawowe, zwolnień przedmiotowych z tego podatku. Możliwość wprowadzania preferencji podatkowych dla biogazowni rolniczych na poziomie lokalnym jest rozwiązaniem optymalnym, ponieważ pozwala uwzględnić stan finansów gminy oraz lokalne uwarunkowania dla tego typu działalności.

Ponadto na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 2 lit. c) ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym  podatnikom podatku rolnego przysługuje ulga inwestycyjna z tytułu wydatków poniesionych na zakup i zainstalowanie urządzeń do wykorzystywania na cele produkcyjne naturalnych źródeł energii, w tym biogazu.

Ta ulga polega na odliczeniu od należnego podatku rolnego 25% udokumentowanych rachunkami nakładów inwestycyjnych i może być stosowana maksymalnie przez 15 lat.

Przedstawiając powyższe, należy stwierdzić, że zwolnienie z podatku od nieruchomości budowli biogazowni rolniczych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego preferowałoby działalność gospodarczą z wykorzystaniem biogazowni rolniczych wobec pozostałych przypadków prowadzenia działalności gospodarczej, w tym z wykorzystaniem innych niż biogazownie rolnicze instalacji służących do produkcji energii z odnawialnych źródeł. Wprowadzenie takiego zwolnienia stwarza ryzyko naruszenia przepisów o pomocy publicznej oraz negatywnie wpłynęłoby na finanse gmin na terenie których są zlokalizowane biogazownie rolnicze. Jednocześnie należy zauważyć, że w celu promowania rozwoju biogazowni rolniczych wprowadzono do u.p.o.l. preferencje podatkowe w zakresie sektora OZE, a na szczeblu lokalnym właściwe rady gmin mogą wprowadzać inne rozwiązania podatkowe (niższe stawki, zwolnienia z podatku) promujące ten rodzaj działalności.

Biorąc pod uwagę powyższe, propozycja wprowadzenia ustawowego zwolnienia dla biogazowni rolniczych wchodzących w skład gospodarstw rolnych nie może zostać uwzględniona.