- Z radością i satysfakcją potwierdzam, że Sejm przegłosował dzisiaj dwie najważniejsze nasze ustawy, w których ochroną obejmujemy rolników aktywnych zawodowo i chronimy polską ziemię. Dwa filary, na których od nowa budujemy siłę polskiej wsi. To finał intensywnych prac prowadzonych w ostatnich 6 miesiącach, w których resort rolnictwa przygotował pięć projektów ustaw istotnych dla funkcjonowania rolnictwa i rynku rolno-spożywczego, a dziś do tej listy dołączają nasze dwa priorytety: Ustawa o Aktywnym Rolniku i ustawa o zakazie sprzedaży ziemi Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. To dowód na naszą skuteczność, dowód na przejrzystość intencji i działań. Obiecywałem porządkowanie polskiej wsi i dzisiaj ta obietnica staje się konkretem. Robimy nie gadamy – skomentował wyniki sejmowego głosowania minister rolnictwa Stefan Krajewski.
Ustawa o zmianie niektórych ustaw w celu wzmocnienia pozycji rolników aktywnych zawodowo, tzw. „Aktywny rolnik”
Nowa ustawa jest odpowiedzią na postulaty zgłaszane przez rolników i organizacje rolnicze, a jej podstawowym celem jest skuteczniejsze kierunkowanie finansowego wsparcia na rolników, którzy faktycznie prowadzą działalność rolniczą i dla których działalność ta jest istotnym źródłem przychodów.
Przegłosowane przepisy ograniczą zjawisko pobierania dopłat przez właścicieli gruntów, którzy nie prowadzą działalności rolniczej i poprawią warunki gospodarowania wśród aktywnych rolników, co w konsekwencji przełoży się na stabilność produkcji rolnej oraz większą efektywność wykorzystania środków Wspólnej Polityki Rolnej. Rozwiązania zaproponowane w ustawie mogą wejść w życie od 15 marca 2026 r., tj. wraz z pierwszym dniem składania wniosków o płatności bezpośrednie i ONW za rok 2026.
– Ustawa wprost wzmacnia rolników, którzy faktycznie ponoszą ryzyko i koszty produkcji, ale nowe rozwiązania nie wykluczają w żaden sposób małych gospodarstw oraz rolników prowadzących jednocześnie działalność rolniczą i nierolniczą. Warto pamiętać, że przyjęta dziś ustawa nie zmienia także prawa rolników do ubezpieczenia w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego – potwierdził minister Krajewski.
Kluczowe zapisy przyjętej Ustawy „Aktywny Rolnik”
-
Zmiana zasad weryfikacji aktywności rolniczej – odejście od dotychczasowych, krytykowanych rozwiązań na rzecz obiektywnych kryteriów opartych na ponoszonych kosztach bezpośrednich lub uzyskiwanych przychodach z działalności rolniczej.
-
Możliwość wyboru sposobu udokumentowania aktywności przez rolnika oraz szeroki katalog dokumentów potwierdzających prowadzenie działalności rolniczej.
-
Automatyczne uznawanie za rolników aktywnych zawodowo m.in. spółdzielni rolniczych, grup producentów rolnych, rolników utrzymujących zwierzęta przy minimalnej obsadzie, a także beneficjentów wybranych płatności związanych z produkcją, płatności w ramach wybranych ekoschematów czy też korzystanie z wybranych interwencji inwestycyjnych w ramach II filara WPR.
-
Uwzględnienie specyfiki wypasu kulturowego, istotnego zwłaszcza dla terenów górskich i ochrony krajobrazu.
-
Utworzenie rejestru rolników aktywnych zawodowo w ewidencji producentów prowadzonej przez ARiMR, który będzie mógł być wykorzystywany m.in. przy przyznawaniu pomocy krajowej.
-
Rozwiązania przejściowe na 2026 r. dla małych gospodarstw – automatyczne uznanie za aktywnych rolników gospodarstw, które w 2025 r. otrzymały płatności bezpośrednie do równowartości 1125 euro (ok. 600 tys. gospodarstw).
Ustawa o zmianie niektórych ustaw w celu ochrony polskiego rolnictwa
Zakaz sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, stanowiący jeden z priorytetowych działań Rządu w zakresie „Ochrony polskiej ziemi”, w trakcie 50 posiedzenia Sejmu RP został przyjęty głosami 427 Posłów (przeciw - 2 głosy; 5 głosów wstrzymujących się) i zgodnie z procedurą legislacyjną, po głosowaniach w Senacie ustawa zostanie przekazana do podpisu Prezydenta K. Nawrockiego.
Warto pamiętać, że obowiązujący aktualnie zakaz sprzedaży nieruchomości rolnych kończy się 30 kwietnia 2026 r., co oznacza, że nowa ustawa po podpisaniu przez Prezydenta RP wejdzie w życie z dniem 30 kwietnia 2026 r.
- Ochrona polskiej ziemi i wydłużony o kolejnych 10 lat zakaz sprzedaży nieruchomości Zasobu, jest wspólnym oczekiwaniem naszego Rządu i rolników, którzy od dawna postulowali, aby zachować dzierżawę jako podstawową formą gospodarowania nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Taka forma pozwala rozwijać produkcję bez konieczności ponoszenia wysokich kosztów zakupu ziemi i ryzyka zadłużania. Dziś wszystkim rolnikom melduję, że zadanie wykonane! – powiedział po głosowaniu minister Stefan Krajewski.
Nowa ustawa, przygotowana przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozpatrywana była wraz z poselskim projektem ustawy zmianie ustawy o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz przedstawionym przez Prezydenta RP projektem ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ochrony polskiego rolnictwa. Wspólne prace prowadzone były w kontekście identycznego postulatu zawartego w przedstawionych projektach, dotyczącego przedłużenia okresu wstrzymania sprzedaży nieruchomości o kolejnych 10 lat, tj. do dnia 30 kwietnia 2036 r.
Przyjęte rozwiązania gwarantują rolnikom stabilność prowadzenia produkcji oraz bezpieczeństwo gospodarowania polską ziemią. Utrzymana forma dzierżawy chroni gospodarstwa przed nadmiernym zadłużeniem, zapewnia właściwą kontrolę nad sposobem użytkowania ziemi i stabilne wpływy do budżetu państwa. Nowe przepisy chronią także polską ziemię przed spekulacją i zapobiegają wykupowi ziemi przez podmioty, których działalność nie służy rozwojowi rolnictwa.
Zwiększony w ustawie limit powierzchni nieruchomości rolnych z 2 ha do 5 ha, których sprzedaż będzie prowadzona bez zgody Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi pozwoli na sprawniejsze rozdysponowanie przez KOWR gruntów o niewielkiej powierzchni, a także przyspieszy proces sprzedaży nieruchomości zabudowanych obiektami wymagającymi znacznych nakładów na remonty i modernizację.
Z dotychczasowych doświadczeń (lata 2016-2025) wynika, że wnioski dotyczące wyrażenia zgody na sprzedaż ziemi o powierzchni 2-5 ha stanowiły 35% wszystkich spraw, ale jednocześnie to oznaczało jedynie 5% ogólnej powierzchni nieruchomości zbywanych na rzecz rolników indywidualnych, którzy planowali powiększenie swoich gospodarstw rodzinnych.
- Od pierwszego dnia, w którym objąłem urząd ministra rolnictwa i rozwoju wsi – a jutro dokładnie minie od tego momentu pół roku - postawiłem sobie konkretny cel: wprowadzę nowe regulacje, które przywrócą rolnikom godność, wzmocnią ich pozycję zawodową i pozwolą na większa opłacalność produkcji rolnej. Dadzą ochronę rolnikom, ich rodzinom, ale też polskiej ziemi. I dokładnie po 6 miesiącach tak się dzieje. Mam tylko nadzieję, że podpisywanie uchwalonych dziś ustaw przez Prezydenta Nawrockiego będzie równie szybkim i sprawnym procesem. I o to apeluję w imieniu wszystkich rolników - powiedział minister Stefan Krajewski.