Kredyty preferencyjne tylko dla dużych banków? Odpowiedź BGK

chcemy podkreślić, że pomysł Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW) dotyczący kredytów preferencyjnych z dopłatą do oprocentowania udzielaną na lepszych warunkach został przedstawiony we wrześniu br. Uwzględniając czas niezbędny na wprowadzenie zmian produktowych do oferty banków kredytujących warto podkreślić, że dodatkowa forma wsparcia dla sektora rolnego mogła być udostępniona od 1 października, a jednocześnie wszystkie kredyty z dopłatą muszą być udzielone i wypłacone do 31 grudnia br. z uwagi na zakończenie okresu kwalifikowalności dla Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW).

Pragniemy zaznaczyć, że alokacja Funduszu Gwarancji Rolnych (FGR) była w ostatnich miesiącach zwiększana 3-krotnie, co pozwoliło na wygospodarowanie dla sektora bankowego limitu gwarancji łącznie w kwocie 2,33 mld zł i co umożliwi zabezpieczenie kredytów w kwocie 2,98 mld zł. Limity były udostępniane bankom kredytującym sukcesywnie wraz ze zwiększaną przez MRiRW alokacją FGR oraz proporcjonalnie do zgłaszanego zapotrzebowania oraz możliwości ich efektywnego wykorzystania. W kontekście pisma Pana Prezesa za szczególnie istotne uważamy to, że udział bankowości spółdzielczej w przyznanych limitach gwarancji wynosi aż 72%. Natomiast pula środków przeznaczona na dopłaty do oprocentowania kredytów udzielanych w tym okresie wyniosła prawie 400 mln zł.

Jednocześnie należy mieć na uwadze, że jak wynika z informacji przekazanych przez banki kredytujące, zapotrzebowanie rolników/przetwórców rolno-spożywczych na gwarancje było 2-krotnie wyższe od możliwości finansowych Funduszu Gwarancji Rolnych zasilonego przez MRiRW środkami pochodzącymi z PROW.

Zwracamy również uwagę, że zwiększona w ten sposób akcja gwarancyjna i kredytowa pozwoliła w większym stopniu na zaspokojenie potrzeb tych rolników, którzy oczekiwali na pozytywne rozpatrzenie wniosków kredytowych i wydanie decyzji kredytowej.

Jeżeli chodzi o współpracę z bankowością spółdzielczą należy pamiętać, że BGK zawiera umowy o współpracy bezpośrednio z bankami spółdzielczymi działającymi samodzielnie oraz z bankami zrzeszającymi, czyli z Bankiem Polskiej Spółdzielczości (BPS) oraz Spółdzielczą Grupą Bankową (SGB). Banki te mają uprawnienia do rozdysponowania posiadanych limitów gwarancji na zrzeszone banki spółdzielcze i na podstawie swoich procedur podejmują niezależne decyzje biznesowe, kierując się najlepszą wiedzą na temat efektywnej i skutecznej współpracy gwarancyjnej z bankami spółdzielczymi w ramach zrzeszenia. Z informacji przekazanej przez BPS i SGB wynika, że każdy zrzeszony bank spółdzielczy miał możliwość samodzielnego zarezerwowania takiego limitu w systemie informatycznym, pod konkretną transakcję, dla której został złożony wniosek o udzielenie gwarancji. Następnie banki zrzeszające poinformowały, że zmieniły podejście i podział przyznanego przez BGK dodatkowego limitu został dokonany proporcjonalnie z uwzględnieniem już zarezerwowanej wcześniej puli środków, co miało na celu objęcie w pierwszej kolejności kwotą limitu te banki spółdzielcze, które nie otrzymały rezerwacji w poprzednim rozdaniu lub ich rezerwacja była znacznie poniżej zgłoszonego zapotrzebowania.

Mamy nadzieję, że powyższe informacje w wyczerpujący i klarowny sposób pokazują zarówno skalę dodatkowych środków udostępnionych w ostatnim kwartale 2025 r. bankowości spółdzielczej, jak i transparentne zasady, którymi kierował się BGK oraz banki zrzeszające rozdysponowując limity gwarancji.