Informacje rządowe oraz projekty ustaw rozpatrywane na posiedzeniach Sejmowej Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi w lipcu 2025 r.

Wniosek o zwołanie posiedzenia uzasadnił pan poseł Krzysztof Ciecióra. Wnioskodawcy oczekiwali wyjaśnień w sprawie zgłaszanych przez rolników wątpliwości przy przeprowadzaniu przetargów na dzierżawy Ośrodków Produkcji Rolniczej (OPR).

Informację przedstawił minister rolnictwa i rozwoju wsi pan Czesław Siekierski.

Głównym kierunkiem rozdysponowania przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (KOWR) gruntów rolnych zasobu własności rolnej skarbu państwa są przetargi ograniczone dla posiadaczy gospodarstw mniejszej własności. W przypadku jednak dużych, zabudowanych i zorganizowanych gospodarstw, Dyrektor Generalny KOWR za zgodą Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi może wyodrębnić z zasobu ośrodek produkcji rolniczej, czyli nieruchomość, która wraz z innymi składnikami mienia tworzy nierozerwalną, zorganizowaną całość gospodarczą, o powierzchni przekraczającej 50 ha, której podział byłby nieuzasadniony ekonomicznie. KOWR gospodaruje Ośrodkami Produkcji Rolniczej w drodze oddania na czas oznaczony do odpłatnego korzystania na podstawie umowy dzierżawy, po przeprowadzeniu przetargu nieograniczonego. W rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 czerwca 2024 r. określono szczegółowe kryteria wyboru najkorzystniejszej oferty w przetargu ofert pisemnych i liczby punktów przyznawanych za spełnienie tych kryteriów. Dotychczas rozpoczęto przetargi na 3 OPR w Oddziale Terenowym w Pruszczu Gdańskim, natomiast po protestach rolników przetarg w oddziale w Koszalinie został odwołany.

Minister przypomniał, że OPR-y powołano do życia ustawą z 2019 r., a więc za czasów rządów Zjednoczonej Prawicy a my podjęliśmy kontynuację tego tematu, ponieważ problem trzeba rozwiązać – stwierdził. Pan minister Siekierski przytoczył dane, z których wynika, że ze 133 tys. ha, które trafiły do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, aż 112 tys. ha (84%) rozdysponowano na rzecz gospodarstw rodzinnych. Ogólnie dane z 2024 r KOWR wydzierżawił 43 tys. ha, z czego 37 tys. ha zostało wydzierżawionych w trybie przetargów ograniczonych, dla rolników powiększających gospodarstwa rodzinne. To jest 86%! Jakby nie liczyć, ponad 80 do 90% ziemi, która jest w naszej dyspozycji, przeznaczana jest jak stanowi ustawa w pierwszym rzędzie dla gospodarstw rodzinnych. Na rzecz spółek zarządzanych przez KOWR zostało przekazanych w dzierżawę 11 tys. ha (8%), a nieco ponad 10 tys. ha (8%) rzecz tworzenia ośrodków produkcji rolniczej (dane na koniec marca br.). Jeżeli odnieść te 10 tys. ha do 1200 zatrudnionych w gospodarstwach, do których trafiły grunty, to na jednego pracownika byłoby to 8,5 ha – zaznaczył minister rolnictwa i dodał: – Nie można tych ludzi zostawić na pastwę losu jak kiedyś, gdy likwidowano PGR-y. Nie jest tajemnicą, że ośrodki produkcji rolniczej dotyczą przede wszystkim dwóch przedsiębiorstw: Top Farms i Goodvalley. Obie firmy zatrudniają setki pracowników i w 2012 r. nie wyłączyły tzw. trzydziestek. Z tego powodu nie mogą dalej dzierżawić państwowych gruntów i to właśnie głównie z myślą o nich wprowadzono w 2019 r. (ministrem był wówczas pan Jan Krzysztof Ardanowski) możliwość tworzenia OPR-ów.

Posiadacze gospodarstw rodzinnych są z tego faktu niezadowoleni i podkreślają, że ogłaszane przetargi są „ustawione”. Chodzi tu zwłaszcza o kryteria, które mają faworyzować duże spółki rolne. – Im więcej uwagi poświęcam tej sprawie, tym lepiej widać, że temat przetargów na OPR-y to sprawa dla prokuratury – mówił pan poseł Krzysztof Ciecióra, sugerując, że mogło dojść do nieprawidłowości lub wręcz do korupcji. Pan minister Siekierski stwierdził, że takie sugestie są oburzające i podkreślał, że wszystko jest transparentne, a resort mogą kontrolować wszystkie uprawnione do tego służby.

Podczas dyskusji poruszono kwestie: wymaganych kryteriów uczestnictwa i wyboru ofert w przetargach, w szczególności wymóg 5 lat współpracy z uczelniami, jak również zasobu posiadanych maszyn i urządzeń rolniczych. Dyskwalifikuje to udział posiadaczy gospodarstw rodzinnych w przetargach na OPR. Domagano się zmiany tych kryteriów, jak i unieważnienia już rozpoczętych przetargów. Minister poinformował, że dokona ponownej oceny wymaganych kryteriów.

Komisja przyjęła wniosek w sprawie skierowania do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi dezyderatu wnoszącego o podjęcie działań zmierzających do zapewnienia równych i przejrzystych zasad organizacji przetargów na dzierżawę gruntów w ramach OPR.

W środę 9 lipca 2025 r. Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi obradująca pod przewodnictwem pana posła Mirosława Maliszewskiego zrealizowała następujący porządek dzienny:

Komisja uchwaliła dezyderat wnoszący podjęcie działań zmierzających do zapewnienia równych i przejrzystych zasad organizacji przetargów na dzierżawę gruntów w ramach Ośrodków Produkcji Rolnej.
Komisja uchwaliła plan pracy na okres od 1 lipca do 31 grudnia 2025 r.

Komisja rozpatrzyła i pozytywnie zaopiniowała dla Komisji do Spraw Kontroli Państwowej sprawozdanie z działalności Najwyższej Izby Kontroli w 2024 roku w zakresie działania Komisji.

W czwartek 10 lipca 2025 r. podkomisja stała do spraw dobrostanu zwierząt gospodarskich i ochrony produkcji zwierzęcej w Polsce oraz zwalczania chorób zakaźnych zwierząt pod przewodnictwem pani posłanki Małgorzaty Tracz rozpatrzyła informację na temat skuteczności grodzenia przejść dla zwierząt dzikich nad drogami ekspresowymi w walce z rozprzestrzenianiem się Afrykańskiego Pomoru Świń oraz koszty i skutki grodzenia dla zdrowia ludzi i zwierząt.

Informację przedstawili:

Z danych Ministerstwa Infrastruktury wynika, że grodzone są przejścia dla zwierząt dotyczące odcinków takich dróg jak A1, A2, A4, S5 czy S3. Koszt budowy grodzeń wyniósł łącznie 19 mln zł.

Pani Katarzyna Kościesza z Departamentu Dróg Publicznych Ministerstwa Infrastruktury poinformowała zebranych, iż to działanie pochłania olbrzymie koszty, które nie służą utrzymaniu dróg. Budowane są przejścia dla zwierząt gdyż decyzje środowiskowe nakładają obowiązek budowy kolejnych przejść, które potem nie spełniają swojej funkcji. Dziś zamkniętych jest łącznie 1518 na 5630 wszystkich przejść. Same przejścia dla zwierząt wybudowane w ciągu ostatnich 20 lat, po to, by chronić środowisko, i by zwierzęta mogły migrować, kosztowały 17 mld zł. Choć nie ma danych definitywnie wskazujących na to, że dany wypadek z udziałem zwierząt jest spowodowany zamknięciem danego przejścia, wiemy, że od czasu wprowadzenia grodzeń śmiertelność zwierząt w wypadkach drogowych wzrosła trzykrotnie.

Pan Radosław Ślusarczyk z Pracowni na rzecz Wszystkich Istot wskazał, że przejścia dla zwierząt powstają tam, gdzie z badań naukowców wiemy, że istnieje szlak migracyjny zwierząt. Jeśli zwierzę napotka grodzenie, będzie starało się je sforsować lub ominąć ryzykując życie przejściem przez drogę, ponieważ migrować musi – w poszukiwaniu miejsc schronienia czy rozrodu. Kolizja drogowa z udziałem zwierząt to oczywiste zagrożenie dla bezpieczeństwa użytkowników dróg.

Zastępca Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, pani Anna Ronikier-Dolańska zwróciła na Komisji uwagę, że nie są blokowane całe odcinki dróg, ponieważ małe przejścia i cieki wodne są zostawiane swobodnie. Nie są także stosowane zalecenia GDOŚ co do budowanych grodzeń. Te powinny być dobrze widocznie, mieć maksymalną wysokości 1,5 m, być zakopane na głębokość 30 cm, a także mieć przełazy umożliwiające przejście innym niż dziki gatunkom zwierząt. Te zalecenia nie są stosowane, a przejścia są niszczone przez zwierzęta i przez ludzi. Skoro nie jest zablokowany cały odcinek, tylko są w nim dziury, to jaki ma to sens? – pytała pani Roniker-Dolańska, która podkreśliła, także, że przejścia dla zwierząt zostały zbudowane głównie ze środków unijnych dla przestrzegania dyrektywy siedliskowej, czyli dla zachowania spójności sieci Natura 2000. Zamknięcie tych przejść powoduje naruszenie dyrektywy siedliskowej, a blokada przejść powoduje izolację populacji. O skutkach grodzeń dowiedzielibyśmy się z pewnością więcej, gdyby program ochrony walki z ASF przyjmowany przez Ministra Rolnictwa podlegał ocenie strategicznej.

Nie ma chronologicznej relacji między ogniskami ASF wśród dzików a wśród świń. Drogi i autostrady nawet z zablokowanymi przejściami dla zwierząt nie zatrzymują ASF – stwierdził pan Jakub Bieńkowski ze Stowarzyszenia Rakowo, które monitoruje przejścia w województwie wielkopolskim.

Główny Lekarz Weterynarii pan dr Krzysztof Jażdżewski podkreślał, że grodzenia są zalecane przez szereg instytucji między innymi Komisję Europejską czy Światową Organizację Zdrowia i muszą być stosowane jako metoda towarzysząca bioasekuracji, wyszukiwania padłych dzików czy redukcji populacji przez odstrzał. W opinii wojewódzkich lekarzy weterynarii grodzenie przyczyniają się do spowalniania rozprzestrzeniania wirusa ASF.

Przewodniczącą Podkomisji, pani posłanka Małgorzata Tracz zapowiedziała zebranie specjalnego zespołu jeszcze w sierpniu, który omówi kwestie alternatywy dla grodzeń z udziałem epidemiologów, biologów oraz przedstawicieli rządowych instytucji, oraz ministerstw rolnictwa i środowiska.

W tym samym dniu Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi obradująca pod przewodnictwem pana posła Mirosława Maliszewskiego wysłuchała informacji na temat relacji handlowych z Ukrainą oraz umowy handlowej Unii Europejskiej z państwami Mercosour. Informację przedstawili: minister rolnictwa i rozwoju wsi pan Czesław Siekierski, dyrektor Biura Analiz i Strategii w Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa pani Marzena Trajer oraz dyrektor Instytutu Ekonomiki Rolnictwa pan Marek Wigier.

W części dotyczącej Ukrainy przedstawiono historię liberalizacji handlu, postanowienia dotyczące nowych kontyngentów taryfowych w imporcie do UE i z UE do Ukrainy wraz z wielkościami progowymi automatycznego mechanizmu ochronnego. Przedstawiono informację na temat harmonogramu dostosowania ukraińskich norm do standardów UE co jest konieczne, korzystania przez Ukrainę z przyznanych w porozumieniu dodatkowych koncesji w dostępie do rynku UE.

W trakcie negocjacji Polska zgłosiła postulat (przyjęty) utworzenia funduszu dla rekompensowania ewentualnych strat unijnym producentom rolnym, na wzór funduszu zapowiadanego w związku z umową UE – Mercosur.

W informacji na temat umowy UE – Mercosur przedstawiono historie negocjacji. KE jak dotąd nie przedstawiła skonsolidowanego projektu umowy UE – Mercosur. Nie wystąpiła też z formalnym wnioskiem o zgodę na jej podpisanie ani do Rady UE ani do Parlamentu Europejskiego.

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi na podstawie dostępnych informacji zgłosiło zastrzeżenia co do zbyt dużych wielkości kontyngentów taryfowych oferowanych na mięso drobiowe i mięso wołowe co może budzić obawę o wypieranie polskiego eksportu tych produktów z rynków państw członkowskich UE. Obawy budzą też: pełna liberalizacja importu tytoniu (nieprzetworzonego), zapisy w sprawie klauzuli ochronnej niedostosowane do specyfiki sektora rolnego UE, zbyt niejasne zapisy dotyczące przestrzegania standardów produkcji żywności.

Przedstawiono też postanowienia dotyczące nowych kontyngentów taryfowych w imporcie do i z UE. Polska uważa, że potrzebne jest ustanowienie odrębnej klauzuli ochronnej, która byłaby skuteczna, prosta w uruchomieniu i dostosowana do specyfiki sektora rolnego. Nasze stanowisko jest zbieżne z postulatami Francji. Popieramy również koncepcję specjalnego funduszu dla zrekompensowania ewentualnych strat w przypadku nadmiernego importu z Mercosur. Fundusz powinien obejmować również pośrednie straty producentów rolnych – straty związane z wypieraniem produktów jednego państwa członkowskiego z rynków innych państwach członkowskich UE przez żywność przywożoną z krajów Mercosur.

W trakcie dyskusji podnoszono, że oba porozumienia są dużym zagrożeniem dla rolnictwa w Polsce i Unii Europejskiej. Podnoszono brak skuteczności w budowaniu mniejszości blokującej w celu zablokowanie ratyfikacji umowy z Mercosur i zmarnowana szanse jej stworzenia podczas Polskiej Prezydencji w Radzie UE. Duże wątpliwości budziły też kwestie związane z przestrzeganiem przez Ukrainę i Państwa Mercosur standardów produkcji żywności. Domagano się jasnego stanowiska polskiego rządu w sprawie obu umów.

Realizując porządek dzienny Komisja przeprowadziła pierwsze czytanie i rozpatrzyła:

Uzasadnienie projektów przedstawili posłowie: pani Anna Gembicka, pan Mirosław Maliszewski, pan Krzysztof Ciecióra i pan Krzysztof Mulawa.

Komisja w trybie art. 40 ust. 4 regulaminu sejmu podjęła uchwałę o wspólnym rozpatrzeniu ww. projektów. Jako wiodący wybrano projekt z druku nr 980.

Komisja przyjęła poprawkę polegającą na zamianie w akapicie 4 słów „Komisję Europejską” na „Radę Unii Europejskiej”.

Komisja przyjęła sprawozdanie i posłem sprawozdawcą wybrany został pan Mirosław Maliszewski.

We wtorek 15 lipca Senacka Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozpatrzyła ustawę o zmianie ustawy o restrukturyzacji zadłużenia podmiotów prowadzących gospodarstwa rolne. Celem projektu, zgodnie z uzasadnieniem, jest zapewnienie skutecznej ochrony gospodarstw rolnych przed nadmierną utratą płynności finansowej. Projekt wprowadza obligatoryjne zawieszenie postępowań egzekucyjnych prowadzonych przeciwko podmiotom prowadzącym gospodarstwa rolne w odniesieniu do długów powstałych w związku z prowadzeniem działalności rolniczej w sytuacji złożenia przez taki podmiot wniosku o przejęcie przedmiotowego długu przez KOWR. Zgodnie z obowiązującymi przepisami umowa przejęcia długu między dłużnikiem a KOWR zawierana jest w terminie 60 dni od dnia złożenia wniosku o przejęcie długu. Dłużnik na dostarczenie do KOWR zgody wierzycieli na przejęcie długu ma 30 dni. Oznacza to, że do czasu, w którym wierzyciele wypowiedzą się co do wniosku, może minąć 90 dni i więcej. W momencie, kiedy wpływały wnioski od dłużników, ten proces był wstrzymywany, dlatego też duża liczba złożonych wniosków do KOWR-u kończyła się, niestety, przerwaniem procesu restrukturyzacji ze względu na wnioski, które wpływały. Ta ustawa ma tę kwestię uregulować, naprawić. W tym przypadku zawieszenie postępowania egzekucyjnego następuje z dniem wejścia w życie procedowanej ustawy i od tego momentu będziemy mieli ułatwiony cały proces. Jest oczywiście duże zainteresowanie rolników tym, żeby KOWR przejmował to zadłużenie i restrukturyzował gospodarstwa, ale wnioski, które po drodze się pojawiały, uniemożliwiały ten proces.

Nad omawianą ustawą przeprowadzono dyskusję. Pan senator Jerzy Chróścikowski zgłosił 2 poprawki zaproponowane przez Biuro Legislacyjne:

W wyniku głosowania komisja przyjęła wszystkie zgłoszone poprawki.

Sprawozdawcą komisji wybrana została pani senator Monika Jadwiga Piątkowska.

W środę 16 lipca 2025 roku połączone Senackie Komisje: Nauki oraz Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozpatrzyły ustawę o Instytucie imienia Wincentego Witosa. Ustawa dotyczy utworzenia Instytutu jako instytutu badawczego nadzorowanego przez ministra właściwego do spraw rolnictwa, którego celem działalności ma być popularyzacja wiedzy o Wincentym Witosie, prowadzenie badań historycznych oraz szerzenie świadomości o zbrodniach totalitarnych XX wieku.

Ustawę omówili podsekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego pani Maria Mrówczyńska, sekretarz stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego pani Bożena Żelazowska i podsekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi pan Adam Nowak.

Nad omawianą ustawą przeprowadzono dyskusję. W dyskusji głos zabrali senatorowie oraz przedstawiciele Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Przedstawiciel Biura Legislacyjnego pan Łukasz Makarski przedstawił opinię w sprawie omawianej ustawy i zaproponował odpowiednie poprawki. Pan senator Kazimierz Wiatr zgłosił 5 poprawek zaproponowanych przez Biuro Legislacyjne.

W wyniku głosowania komisje przyjęły wszystkie zgłoszone poprawki i sprawozdanie. Sprawozdawcą wybrany został pan senator Józef Zając.

W czwartek 17 lipca 2025 roku połączone Senackie Komisje: Nauki oraz Rolnictwa i Rozwoju Wsi pod przewodnictwem pana senatora Kazimierza Wiatra rozpatrzyły wnioski poprawek do ustawy o Instytucie imienia Wincentego Witosa zgłoszonych na 38 plenarnym posiedzeniu Senatu. Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Komisja Nauki wnosiły o wprowadzenie 5 poprawek do ustawy, a senatorowie pan Włodzimierz Bernacki i pan Kazimierz Wiatr zgłosili 1 poprawkę. Przewodniczący Komisji Nauki pan Kazimierz Wiatr w pierwszej kolejności poddał pod głosowanie 5 poprawek Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Komisji Nauki. Komisje poparły przedstawione poprawki. W dalszym głosowaniu komisje odrzuciły poprawki panów senatorów Włodzimierza Bernackiego i Kazimierza Wiatra. Sprawozdawcą komisji wybrany został pan senator Józef Zając.

W poniedziałek 21 lipca 2025 r. na wspólnym posiedzeniu komisje: do Spraw Deregulacji oraz Rolnictwa i Rozwoju Wsi przeprowadziły pierwsze czytanie i rozpatrzyły rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o środkach ochrony roślin (druk nr 1430).

Uzasadnienie projektu przedstawił sekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi pan Jacek Czerniak.

Projekt ma na celu dostosowanie polskiego prawa do przepisów Unii Europejskiej. Nowe rozwiązanie przewiduje prowadzenie elektronicznej ewidencji zabiegów środkami ochrony roślin. Dokumentacja ta będzie tworzona i przechowywana w specjalnym systemie teleinformatycznym, udostępnionym przez Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa.

Komisje przyjęły poprawkę dotyczącą ograniczenia obciążeń administracyjnych dla gospodarstw poniżej 20 ha poprzez przesunięcie dla tych gospodarstw terminu stosowania obowiązku prowadzenia i przechowywania dokumentacji dotyczącej zabiegów ochrony roślin w formie elektronicznej, do 31 grudnia 2027 r. oraz poprawkę mającą ma na celu zwiększenie elastyczności co do sposobu realizacji przez Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa nakładanego na niego obowiązku zbudowania systemu teleinformatycznego, który umożliwi rolnikom przejście z formy papierowej dokumentacji stosowania środków ochrony roślin na formę elektroniczną.

Komisje przyjęły sprawozdanie. Pani posłanka Alicja Łepkowska-Gołaś wybrana została sprawozdawcą.
We wtorek 22 lipca 2025 r. Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi na wyjazdowym posiedzeniu w Narodowym Instytucie Kultury i Dziedzictwa Wsi w Warszawie wysłuchała informacji na temat funkcjonowania Narodowego Instytutu Kultury i Dziedzictwa Wsi.

Informację przedstawił przedstawiła dyrektor Narodowego Instytutu Kultury i Dziedzictwa Wsi pani Elżbieta Osińska-Kassa.

Instytut dokumentuje, popularyzuje i poszerza wiedzę na temat kultury mieszkańców obszarów wiejskich. Działania te realizuje poprzez upowszechnianie wiedzy o kulturze wsi, zachęcanie społeczności lokalnej do poznawania swojego dziedzictwa oraz pokazywanie mieszkańcom miast istoty i piękna tej tradycji.

Instytut realizuje między innymi: Warsztaty Rękodzielnicze – spotkaniach Kół Gospodyń Wiejskich z lokalnymi twórcami ludowymi, którzy przekazywali umiejętności wytwarzania ludowego rękodzieła zgodnego etnograficznie z regionem pochodzenia, Program Stypendialny „Mistrz – Uczeń” skierowany do twórców ludowych zarówno mistrzów z wyróżniającym się dorobkiem, jak i adeptów chcących doskonalić swoje umiejętności. Celem programu jest ratowanie lokalnego dziedzictwa i tradycji oraz zapewnienie ciągłości autentycznej twórczości ludowej.

Instytut organizuje też liczne konferencje i konkursy, prowadzi Etnoportal – którego celem jest prezentacja zróżnicowania kulturowego mieszkańców obszarów wiejskich poprzez wykorzystanie geograficznego systemu informacji. Poszczególne podstrony portalu prezentują wybrane zjawiska kulturowe, miejsca, wydarzenia i wiedzę etnograficzną o lokalnych społecznościach.

Instytut realizuje swoje zadania statutowe, poprzez inicjowanie i wspieranie badań naukowych. W roku 2023 powołał Zespół Badań Etnograficznych.

W dyskusji zwracano uwagę na wkład jaki instytut ma w popularyzację i zachowanie tradycji i kultury wsi polskiej. Podkreślano konieczność rozszerzania jego działalności i intensyfikacje współpracy w innymi ośrodkami zajmującymi się kultura wsi polskiej.

Realizując następny punkt porządku dziennego Komisja wysłuchała informacji na temat strategii zwiększania ilości szkół rolniczych nadzorowanych przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi informację przedstawił podsekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi pan Adam Nowak.

Ministerstwo nie posiada opracowanej strategii zwiększania ilości szkół rolniczych. Edukacja jest gwarantem odpowiedniego przygotowania i wyposażenia w umiejętności zawodowe nowoczesnych kadr dla polskiego rolnictwa. Posiadanie wykształcenia rolniczego, określonych kwalifikacji zawodowych, umożliwia rolnikom nie tylko modernizację i rozwój gospodarstw z wykorzystaniem funduszy unijnych, ale także ułatwia dostosowanie prowadzonej na obszarach wiejskich działalności do wymogów konkurencji na europejskim rynku pracy. Ważne znaczenie w procesie uczenia się do potrzeb nowoczesnej gospodarki może mieć wykorzystanie potencjału badawczo-naukowego i dydaktycznego uczelni.

Rolnicze szkoły publiczne obecnie są podporządkowane samorządom powiatowym, które pełnią wobec nich rolę organu prowadzącego, a niezależnie od tego 64 zespoły szkół centra kształcenia rolniczego są prowadzone przez MRiRW i przezeń nadzorowane. Koncepcję rozwoju i znaczenia szkół ministerialnych szczegółowo określa dokument pn. Strategia Kształcenia Rolniczego w szkołach prowadzonych przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na lata 2023-2028. Oferta edukacyjna szkół – obejmuje 27 zawodów szkolnictwa branżowego, w tym 15 na poziomie technikum i 12 zawodów nauczanych w branżowej szkole I stopnia. Największym zainteresowaniem cieszy się kształcenie w następujących zawodach: technik mechanizacji rolnictwa i agrotroniki, technik weterynarii, technik żywienia i usług gastronomicznych, technik architektury krajobrazu, rolnik i technik rolnik.

Jeśli chodzi o przejmowanie szkół to doświadczenia ostatnich 18 lat w prowadzeniu przez MRiRW przejętych od samorządów szkół rolniczych pokazały, że były to trafne decyzje, skutkujące rozwojem tych placówek. Zespoły szkół prowadzone i nadzorowane przez MRiRW pełnią rolę centrów edukacji w regionie, w którym funkcjonują. Ministerstwo planuje przejmowanie kolejnych placówek dydaktycznych (w obecnym roku przejmują 2 placówki) w celu równomiernego ich umiejscowienia na terenie kraju. Jednak w każdym przypadku musza one spełniać określone warunki (szkoły musza mieć tylko kierunki rolnicze, odpowiednie zaplecze edukacyjne oraz dysponować zasobami gruntów rolnych).

W dyskusji zwracano uwagę na potrzebę opracowania strategii w dziedzinie szkolnictwa rolniczego uwzględniającego budowę sieci szkół, finansowanie, dostosowanie do zmieniających się potrzeb w rolnictwie, monitorowanie dalszych losów absolwentów. Podnoszono wagę współpracy z ośrodkami akademickimi i badawczymi w podnoszeniu kwalifikacji zarówno uczniów jak i nauczycieli.

W tym samym dniu Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi obradująca pod przewodnictwem pana posła Mirosława Maliszewskiego rozpatrzyła uchwałę Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o restrukturyzacji zadłużenia podmiotów prowadzących gospodarstwa rolne.

Senat zaproponował dwie poprawki. Komisja wniosła o ich przyjęcie. Poprawki określają moment, do którego trwa zawieszenie postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy złożony przez podmiot prowadzący gospodarstwo rolne w oddziale terenowym Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa wniosek o przejęcie długu nie spełnia wymagań określonych w art. 7 ust. 3 i 4 zmienianej ustawy oraz ujednolicają terminologię używaną w ustawie na oznaczanie objętego ich regulacją postępowania egzekucyjnego. Sprawozdawca wybrano panią posłankę Małgorzatę Gromadzką.

Kontynuując porządek dzienny posiedzenia, Komisja przeprowadziła pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przechowywania nawozów naturalnych oraz niezwłocznie rozpatrzyła przedmiotowy projekt ustawy z druku nr 1433.

Uzasadnienie projektu przedstawił sekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi pan Stefan Krajewski. Projekt ma na celu: wydłużenia terminów na dostosowanie miejsc do przechowywania nawozów naturalnych – do końca 2027 roku – dla mniejszych gospodarstw, posiadających do 20 DJP oraz do końca 2025 roku – dla gospodarstw posiadających więcej niż 20, ale nie więcej niż 210 DJP; uproszczenia przepisów dotyczących budowy miejsc do przechowywania nawozów naturalnych – do końca 2027 roku nie będzie wymagane uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla płyt do składowania obornika oraz szczelnych zbiorników na gnojówkę i gnojowicę.

Komisja przyjęła projekt w brzmieniu przedłożenia. Sprawozdawcą wybrany został pan poseł Piotr Głowski.

W środę 23 lipca 2025 r. połączone komisje: Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej pod przewodnictwem pana posła Michała Krawczyka przystąpiły do rozpatrywania poselskiego projekt ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o funduszu sołeckim z druku nr 610.

Projekt ma na celu wprowadzenie obowiązku tworzenia funduszu sołeckiego i modyfikacji zasad i trybu ustalania funduszu, podwyższenia wysokości refundacji gminom wydatków wykonywanych w ramach funduszu sołeckiego, umożliwienia tworzenia młodzieżowych rad na poziomie jednostek pomocniczych, zagwarantowania diet i zwrotu kosztów podróży dla przewodniczących organów wykonawczych jednostek pomocniczych oraz wprowadzenia obowiązku ubezpieczenia przewodniczących organów wykonawczych jednostek pomocniczych od odpowiedzialności cywilnej i następstw nieszczęśliwych wypadków.

W dyskusji poinformowano, że w Zespole Administracji Publicznej Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego trwają prace na projektem rządowym regulującym ww. materię, które powinny zakończyć się jesienią br.

Przedstawiciel wnioskodawców pan poseł Marcin Skonieczka poinformował, że zostały przygotowane poprawki do projektu, które usuwają m.in. przepisy budzące wątpliwości. Ustalono, że do tych poprawek odniesie się na swoim najbliższym posiedzeniu Zespół Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego. Komisje będą kontynuowały rozpatrywanie ww. projektu na kolejnym posiedzeniu.

W czwartek 24 lipca 2025 r. Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozpatrzyła poprawkę zgłoszoną w czasie drugiego czytania projektu ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przechowywania nawozów naturalnych. Poprawka polegała na wydłużeniu terminu na dostosowanie miejsc do przechowywania nawozów naturalnych dla mniejszych gospodarstw o 2 lata. Komisja większością głosów odrzuciła poprawkę. Sprawozdawcą została wybrana pani posłanka Alicja Łepkowska-Gołaś.

We wtorek 29 lipca 2025 r. Senacka Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi obradująca pod przewodnictwem pana senatora Jerzego Chruścikowskiego zrealizowała następujący porządek posiedzenia:

Ad 1.
Ustawa ma charakter deregulacyjny. Ustawa wprowadza elektroniczną ewidencję zabiegów środkami ochrony roślin, która będzie prowadzona przez rolników i profesjonalnych użytkowników tych środków w systemie teleinformatycznym, udostępnianym przez Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa. Ustawę omówił sekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi pan Jacek Czerniak. Przedstawicielka Biura Legislacyjnego pani Beata Mandylis przedstawiła opinię w sprawie ustawy i zaproponowała odpowiednie poprawki. Zaproponowane poprawki dotyczyły m.in. konieczności doprecyzowania przepisów o udostępnianiu danych i definicji użytkownika profesjonalnego. Nad omawianą ustawą przeprowadzono dyskusję. W dyskusji głos zabrali senatorowie oraz zaproszeni goście. W dyskusji poruszono problem okresów przejściowych i obciążeń dla małych gospodarstw. Zaproponowano okresy przejściowe uzależnione od wielkości gospodarstwa – najmniejsze (do 2 ha) miałyby czas na wprowadzenie ewidencji elektronicznej do 2035 r., gospodarstwa do 5 ha – do 2030 r., a gospodarstwa do 20 ha – do 2027 r.

Zwrócono także uwagę na tryb przeliczania powierzchni, dyskutowano na temat momentu, w którym powierzchnia gospodarstwa przekłada się na obowiązek ewidencji, a także konieczności powiązania systemu z wnioskami o dopłaty i eliminowania ryzyk podwójnych zapisów. Pan senator Jerzy Chróścikowski zgłosił 2 poprawki zaproponowane przez Biuro Legislacyjne. Pan senator Gustaw Marek Brzezin zgłosił 1 poprawkę do ustawy. W wyniku głosowań komisja przyjęła wszystkie zgłoszone poprawki. Sprawozdawcą komisji wybrany został pan senator Stanisław Pawlak.

Ad 2.
Ustawa wydłuża terminy na dostosowanie miejsc do przechowywania nawozów naturalnych dla podmiotów rolnych, które prowadzą chów lub hodowlę zwierząt gospodarskich. Ponadto przepisy ustawy mają ułatwić realizację inwestycji budowy tych miejsc oraz podnieść poziom ochrony wód przed zanieczyszczeniem azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych.

Ustawę omówił sekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi pan Jacek Czerniak.

Wyjaśnił, że ustawa przewiduje wydłużenie terminów dostosowania gospodarstw do wymogów przechowywania nawozów naturalnych: do 2027 r. dla gospodarstw do 20 DJP (dużych jednostek przeliczeniowych) oraz do końca 2025 r. dla gospodarstw w przedziale 20–210 DJP. Wprowadza także uproszczenia administracyjne, np. zniesienie wymogu decyzji o warunkach zabudowy.

Nad omawianą ustawą przeprowadzono dyskusję. W dyskusji głos zabrali senatorowie oraz zaproszeni goście. Dyskutowano nad wydłużeniem terminu na przystosowanie dla średnich gospodarstw, padła propozycja, by także w przypadku gospodarstw do 210 DJP wydłużyć termin dostosowania do 2027 r., zwrócono jednak uwagę na ograniczenia wynikające z negocjacji z Komisją Europejską. Dyskutowano również o uzasadnieniu przyjętych progów i problemach inwestycyjnych (brak odrębnych instrumentów wsparcia na zbiorniki/płyty), konieczności doprecyzowania, czy limit dotyczy średniej rocznej. Sekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi pan Jacek Czerniak wskazał na ramy wynegocjowane z UE i brak perspektywy kolejnych ustępstw w tej sprawie. Pan senator Jerzy Chróścikowski zgłosił wniosek o przyjęcie ustawy bez poprawek. W wyniku głosowania komisja przyjęła zgłoszony wniosek. Sprawozdawcą komisji wybrany został pan senator Gustaw Marek Brzezin

W czwartek 31 lipca 2025 r. Senacka Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi obradująca pod przewodnictwem pana senatora Jerzego Chruścikowskiego rozpatrzyła wnioski zgłoszone na 39. Plenarnym posiedzeniu Senatu do ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przechowywania nawozów naturalnych.

W trakcie debaty na posiedzeniu Senatu komisja przedstawiła wniosek o przyjęcie ustawy bez poprawek, a senatorowie pan Przemysław Błaszczyk i pan Aleksander Szwed przedstawili wnioski o wprowadzenie poprawek do ustawy. Podsekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi pan Adam Nowak opowiedział się przeciwko wprowadzaniu poprawek do ustawy. Pan senator Jerzy Chróścikowski w pierwszej kolejności poddał pod głosowanie wniosek komisji o przyjęcie ustawy bez poprawek. Komisja nie poparła przedstawionego wniosku. Następnie poddano pod głosowanie wnioski o wprowadzenie poprawek do ustawy ale żaden z przedstawionych wniosków nie uzyskał poparcia komisji. Sprawozdawcą komisji wybrany został pan senator Gustaw Marek Brzezin.