KOWR w sprawie terminów wydania nieruchomości ZWRSP

Celem zmiany wprowadzonej zarządzeniem nr 04/2026/Z było uzupełnienie treści rozdziału 4.10. „Wydanie nieruchomości” o konieczność uzyskania przez Dyrektora Oddziału Terenowego KOWR zgody Dyrektora Generalnego KOWR na przedłużenie terminu wydania nieruchomości przez dotychczasowego użytkownika na okres przekraczający 24 miesiące. Dotyczyć to może przypadków, gdy rozdysponowanie nieruchomości po zakończonej umowie dzierżawy jest niemożliwe, w szczególności ze względów formalnoprawnych lub ze względu na toczące się postępowania sądowe, postępowania wszczęte przez organy administracji rządowej, skutkiem których nieruchomości ZWRSP nie mogą podlegać rozdysponowaniu w żadnej z form wskazanych w ustawie z dnia 19.10.1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (tekst jednolity Dz. U. z 2025 r. poz. 826 – dalej ugnrSP), np. rozdysponowanie nieruchomości ZWRSP w związku z przepisami wynikającymi z tzw. „specustaw” możliwe jest dopiero po dniu w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji stanie się ostateczna.

Rozwiązanie polegające na przesunięciu przez KOWR terminu wydania nieruchomości ZWRSP po wygasłej umowie dzierżawy w niektórych sytuacjach jak najbardziej znajduje uzasadnienie zarówno organizacyjne, jak i ekonomiczne (nie generuje „wymiernych strat dla interesu publicznego”), nie stoi „w sprzeczności z zasadą prawidłowego oraz racjonalnego gospodarowania mieniem Skarbu Państwa” i w żaden sposób nie narusza prawa. Zatem brak jest obecnie racjonalnego uzasadnienia do uchylenia zarządzenia nr 04/2026/Z.

Jednocześnie pragnę wskazać, że proces rozdysponowania nieruchomości ZWRSP po zakończonych już umowach dzierżawy wymaga, aby podejmowane przez KOWR działania łączyły w sobie zarówno spełnienie celów ustawowych, poprawę struktury powierzchniowej gospodarstw rodzinnych, jak i dbałości o majątek Skarbu Państwa tak, aby nie doszło do jego pogorszenia. Celem działania KOWR, co do zasady, jest wspieranie rolnictwa jako całości stanowiącego sektor gospodarki. Rolnicy indywidualni bez wątpienia są głównymi beneficjentami aktualnej polityki państwa w kwestii rolnictwa. Nie ulega wątpliwości, iż zgodnie z treścią art. 24 ugnrSP zdecydowana większość nieruchomości rolnych po wygaśnięciu umów dzierżawy trafi do rolników indywidualnych, gdyż jest to główny kierunek rozdysponowania gruntów ZWRSP.