Odpowiedź na wniosek Rady ds. Młodych Rolników przy KRIR w sprawie usprawnienia przetargów na nieruchomości rolne

Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (dalej: KOWR) rozdysponowuje nieruchomości ZWRSP przez Oddziały Terenowe KOWR według regulacji określonych w rozdziale 6 i 8 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (dalej ugnrSP) oraz na podstawie rozporządzeń wykonawczych Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Na KOWR jako państwowej osobie prawnej, której Skarb Państwa powierzył wykonywanie prawa własności i innych praw rzeczowych w odniesieniu do mienia ZWRSP, nałożono obowiązek działania w granicach obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa.

Obecnie zgodnie z art. 24 ugnrSP – KOWR wydzierżawia grunty rolne ZWRSP w pierwszej kolejności na rzecz rolników indywidualnych w rozumieniu ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego (dalej UKUR) m.in. w drodze ograniczonych przetargów ofert pisemnych albo publicznych przetargów ustnych. Z kolei w treści art. 29 ust. 3 pkt. 3 ugnrSP ustawodawca określił jakie kryteria w szczególności mają być uwzględnione przy wyborze kandydata na dzierżawcę gruntów ZWRSP w przetargu ofert pisemnych.

W związku z wnioskami organizacji rolniczych dotyczącymi wprowadzenia jednolitych zasad oceny ofert przyjętych w KOWR dla całego kraju, w 2018 roku odbyły się konsultacje społeczne w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi z udziałem ówczesnego Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Pana Krzysztofa Jurgiela, pracowników KOWR oraz przedstawicieli środowisk rolniczych, w tym Krajowej Rady Izb Rolniczych i NSZZ RI „Solidarność”. W trakcie tych spotkań wypracowano zmiany w zasadach dotyczących oceny ofert składanych przez rolników indywidualnych w przetargach ograniczonych ofert pisemnych na dzierżawę gruntów ZWRSP. Następnie przyjęto procedury w ww. zakresie Zarządzeniem Dyrektora Generalnego KOWR nr 104/2020/Z z dnia 20.07.2020 r. w sprawie dzierżawy i najmu nieruchomości ZWRSP, które to zarządzenie po zmianach wprowadzonych Zarządzeniem nr 52/2025/Z obowiązuje obecnie i jest dostępne pod adresem: https://www.gov.pl/web/kowr/zarzadzenie-nr-1042020z-w-sprawie-dzierzawy-i-najmu-nieruchomosci-zasobu-wlasnosci-rolnej-skarbu-panstwa.

Stosownie do regulacji dotyczących przeprowadzania ograniczonych przetargów ofertowych na dzierżawę nieruchomości rolnych, komisja przetargowa kwalifikuje uczestników przetargu i ocenia oferty na podstawie wymaganych dokumentów składanych w formie papierowej do Oddziałów Terenowych KOWR.
Wprowadzone w ww. zarządzeniu Dyrektora Generalnego KOWR jednolite kryteria oceny ofert, ich wagi oraz zasady punktacji obowiązują na terenie całego kraju. Co istotne, na etapie oceny ofert Oddziały Terenowe KOWR już obecnie korzystają ze specjalnie przygotowanych arkuszy kalkulacyjnych, które precyzyjnie przeliczają punkty za kryteria. Narzędzia te zostały opracowane właśnie po to, aby wyeliminować ryzyko błędów rachunkowych, zapewniając jednolity sposób liczenia punktów. W praktyce oznacza to, że kluczowy cel wskazanej przez KRIR propozycji tj. ograniczenie błędów – co o zasady został już osiągnięty.

Należy jednak zauważyć, że jednym z czynników który może stanowić ewentualną przeszkodę dla postulowanego rozwiązania jest to, że w świetle obowiązujących zasad każdy Oddział Terenowy KOWR może stosować dodatkowe, fakultatywne kryterium nr 6 uzgadniane z właściwą Radą Społeczną. Kryterium to różni się w poszczególnych województwach i może być zmieniane. Wprowadzenie jednej, zunifikowanej aplikacji dla całego kraju wiązałoby się z rezygnacją z kryterium nr 6. Podkreślenia wymaga również, że ewentualne zmiany w katalogu kryteriów lub zasadach ich stosowania mogą zostać wprowadzone w drodze szerokich konsultacji z partnerami społecznymi i MRiRW, tak jak miało to miejsce w przeszłości.

W okolicznościach niniejszej sprawy warto podkreślić, że rolnicy uczestniczący w przetargach co do zasady nie zgłaszają zastrzeżeń dotyczących obecnie funkcjonującego sposobu składania dokumentów przetargowych. Zarówno korespondencja kierowana do KOWR, jak i wnoszone zastrzeżenia przetargowe nie zawierają postulatów wprowadzenia odrębnego, centralnego narzędzia informatycznego do składania dokumentów przetargowych. Wprowadzenie takiego narzędzia wiązałoby się z rezygnacją przez KOWR z przyjmowania dokumentów przetargowych w formie papierowej (na wzór rozwiązań przyjętych przez ARiMR).

W odpowiedzi na drugą kwestię podniesioną w piśmie Pana Prezesa, dotyczącą uproszczenia składania ofert przez rolników do przetargów ograniczonych uprzejmie informuję, że zgodnie z Zarządzeniem nr 52/2025/Z z dnia 11 sierpnia 2025 r. zmieniającym zarządzenie nr 104/2020/Z w sprawie dzierżawy i najmu nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, we wzorze ogłoszenia przetargu wprowadzono zapis, zgodnie z którym dopuszcza się złożenie jednej oferty do kilku pozycji przetargowych (kilku przetargów) zawierającej wskazanie jednej działki ewidencyjnej na której znajdują się użytki rolne, od której będą liczone odległości do kilku nieruchomości ZWRSP wystawionych do przetargów.