Skutki uchylania się od podpisania umowy przez osobę, która wygrała przetarg na nieruchomości rolne Skarbu Państwa

Przepisy ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 stycznia 2009 r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzania przetargów na dzierżawę nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa przewidują mechanizmy sankcyjne wobec osób, które po wylicytowaniu najwyższego czynszu dzierżawnego uchylają się od podpisania umowy. Jeden z mechanizmów sankcyjnych wobec takich uczestników przetargu przewidziany jest w art. 29 ust. 3g pkt 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa.

Przywołany przepis stanowi, że wadium nie podlega zwrotowi uczestnikowi przetargu, który wygrał przetarg i uchylił się od zawarcia umowy. Kolejny sposób działania w takich sytuacjach został przewidziany w § 4 ust. 2a wskazanego wyżej rozporządzenia z dnia 14 stycznia 2009 r. Przepis ten został dodany rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 października 2025 r. zmieniającym rozporządzenia w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzania przetargów na dzierżawę nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 1367) i wszedł w życie w dniu 28 października 2025 r. Przywołany przepis stanowi, że w przypadku, gdy uczestnik przetargu, który wygrał przetarg, nie zawarł umowy dzierżawy, w kolejnym przetargu na dzierżawę tej samej nieruchomości można podwyższyć wadium nie więcej niż o 100% w odniesieniu do jego wysokości ustalonej w poprzednim ogłoszonym przetargu dotyczącym dzierżawy tej nieruchomości. Przepis ten ma charakter prewencyjny i został dodany do rozporządzenia, aby zapobiegać nieprzemyślanym zachowaniom uczestników przetargu, licytującym ponad miarę i końcowo rezygnującym z zawarcia umowy. Wprowadzona zmiana powinna mieć znaczący wpływ na skuteczność przetargów.

Z przywołanych wyżej regulacji bezsprzecznie wynika, że obowiązujące przepisy, regulujące tryb przeprowadzania przetargów przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa, przewidują rozwiązania w obszarze zasygnalizowanym przez Pana Prezesa.

Jednocześnie pragnę podkreślić, że Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, we współpracy z Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa, prowadzi stały monitoring funkcjonowania przepisów ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, w ramach którego wszystkie zgłaszane przez zainteresowane podmioty, w tym w szczególności przez rolników oraz reprezentujące ich organizacje rolnicze, kwestie są szczegółowo analizowane i brane pod uwagę przy nowelizacji przepisów.