Synergia bydła mlecznego i mięsnego jako odpowiedź na wyzwania rynku. Wspólny kierunek dla hodowli.

Nowy kierunek dla polskiego rolnictwa. Integracja produkcji mlecznej i wołowej jako odpowiedź na wyzwania rynku

Jak podkreśla Adam Nowak, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi, kierunek ten nie jest przypadkowy. „Musimy szukać różnych rozwiązań, które pozwolą gospodarstwom osiągnąć lepszą opłacalność produkcji, przede wszystkim produkcji zwierzęcej, od której uzależniona jest produkcja roślinna” – zaznacza. Zwraca uwagę, że integracja gospodarstw mlecznych z tymi zajmującymi się produkcją bydła mięsnego jest naturalnym krokiem, zwłaszcza w obliczu ograniczeń wynikających z chorób zakaźnych oraz utrudnień w przemieszczaniu zwierząt między regionami.

W ocenie przedstawicieli administracji i branży, takie podejście pozwala nie tylko zwiększyć stabilność gospodarstw, ale także lepiej wykorzystać istniejący potencjał. „To od hodowców i od nas wszystkich zależy, czy wykorzystamy w pełni potencjał produkcji wołowiny z bydła ras mlecznych” – mówi Marek Budzich, Zastępca Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Jego zdaniem zainteresowanie tematem, widoczne podczas branżowych spotkań, pokazuje, że rolnicy są gotowi na zmianę i szukają nowych modeli działania.

Deficyt cieląt i rosnące koszty jako impuls do zmian

Jednym z głównych wyzwań, które przyspieszają transformację rynku, jest niedobór cieląt do opasu. W tej sytuacji gospodarstwa zaczynają dostrzegać wartość materiału pochodzącego z produkcji mlecznej. „Brakuje cieląt do opasu, a zakup cielaka mlecznego jest znacznie tańszy niż typowo mięsnego” – zauważa Zdzisław Kubiak, hodowca z Wielkopolski. Jego doświadczenia pokazują, że przy odpowiednim podejściu można uzyskać wysokiej jakości wołowinę, która znajduje odbiorców na rynku.

Ta zmiana myślenia ma również wymiar strategiczny. W okresach wysokich cen produkcja wydaje się opłacalna, jednak rynek rolny charakteryzuje się dużą zmiennością. „Dziś mamy dobre ceny, ale musimy się przygotować na moment, kiedy się odwrócą” – podkreśla Kubiak. W jego opinii właśnie połączenie produkcji mlecznej z opasową może stać się stabilizatorem dochodów w trudniejszych okresach.

Dodatkowy dochód i większa elastyczność gospodarstw

Wprowadzenie produkcji wołowiny do gospodarstw mlecznych nie oznacza rewolucji, lecz raczej rozszerzenie dotychczasowej działalności. „To daje możliwość wyboru i stanowi dodatkowy dochód dla gospodarstwa, nie tylko z mleka” – wskazuje Leszek Hądzlik, Prezydent Polskiej Federacji Hodowców Bydła i Producentów Mleka. Jak dodaje, nawet jeśli udział tego segmentu wynosi kilkanaście czy dwadzieścia procent, może on znacząco poprawić rentowność całego gospodarstwa.

Tego typu rozwiązania wpisują się w szerszy trend budowania odporności ekonomicznej rolnictwa. Zamiast opierać się na jednym rynku, gospodarstwa zaczynają funkcjonować w kilku równoległych obszarach, co pozwala lepiej reagować na zmiany cen, kosztów czy warunków pogodowych.

Technologia i genetyka jako klucz do jakości

Eksperci podkreślają, że sama zmiana kierunku produkcji nie wystarczy. Kluczowe znaczenie ma wykorzystanie nowoczesnych technologii oraz wiedzy naukowej. „Możemy przekuć to, co mamy, w ogromny sukces, jeśli zastosujemy odpowiednie technologie poprawiające jakość” – przekonuje prof. dr hab. Marcin Gołębiewski, Prorektor ds. rozwoju w SGGW.

Jak wyjaśnia, Polska dysponuje dużą populacją bydła mlecznego, co stwarza naturalne warunki do rozwoju produkcji wołowiny. „Buhajki czy krowy wybrakowane nie są odpadem, lecz materiałem, który przy właściwym żywieniu i zarządzaniu może dać mięso najwyższej jakości” – zaznacza. W jego ocenie odpowiednie technologie chowu oraz krzyżowanie międzyrasowe pozwalają uzyskać produkt porównywalny z wołowiną pochodzącą od wyspecjalizowanych ras mięsnych.

To podejście zmienia sposób postrzegania całego łańcucha produkcyjnego. Zamiast traktować część zwierząt jako uboczny element produkcji mlecznej, coraz częściej widzi się w nich źródło dodatkowej wartości.

Konsument i transparentność rynku

Równolegle zmieniają się oczekiwania odbiorców końcowych. Współczesny konsument nie chce już anonimowego produktu – interesuje go jego pochodzenie, jakość oraz sposób wytworzenia. „Konsument potrzebuje żywności spełniającej najwyższe wymagania i chce wiedzieć, skąd ona pochodzi” – mówi dr inż. Sławomir Jarka z Instytutu Zarządzania SGGW.

Jak podkreśla, rosnącą rolę odgrywają technologie cyfrowe, które pozwalają śledzić drogę produktu od gospodarstwa do stołu. Badania prowadzone przez uczelnię wskazują, że takie rozwiązania budują zaufanie, szczególnie wśród młodszych pokoleń. To z kolei może przełożyć się na większą skłonność do wyboru produktów krajowych, o potwierdzonej jakości.

Do tego trendu dostosowuje się również przemysł przetwórczy. Przykładem są działania firm takich jak Zakłady Mięsne Zakrzewscy, które – jak wskazuje Artur Kuczyński, Dyrektor Operacyjny – inwestują w analitykę danych i rozwiązania zwiększające przejrzystość łańcucha dostaw.

Dialog branży z administracją jako fundament zmian

Wprowadzanie nowych modeli produkcji nie odbywa się w próżni. Wymaga dialogu między rolnikami, organizacjami branżowymi i administracją publiczną. „Naszą rolą jest wypracowywanie kompromisów na styku rolnik–państwo” – podkreśla Jan Pietrzak, Prezes Zarządu Federacji Grup Producentów Wołowina Polska.

Jak zaznacza, współpraca w ramach federacji zrzeszających dziesiątki organizacji daje możliwość prowadzenia rozmów na najwyższym szczeblu, również w kontekście wyzwań takich jak Zielony Ład czy umowy handlowe z krajami Mercosur. Proces ten nie jest prosty, jednak – jak dodaje – przynosi realne efekty i pozwala branży lepiej przygotować się na przyszłość.

Szansa na konkurencyjność w globalnym rynku

Wszystkie te działania wpisują się w szerszy kontekst globalnej konkurencji. Polskie rolnictwo musi nie tylko utrzymać wysoką jakość produkcji, ale także skutecznie komunikować ją na rynkach krajowych i zagranicznych. Jak podkreśla Adam Nowak, kluczowe jest, aby konsumenci dowiedzieli się o standardach, w jakich powstaje żywność.

Integracja produkcji mlecznej i wołowej, wsparcie technologiczne, rosnąca transparentność oraz współpraca instytucjonalna tworzą razem model, który może stać się jednym z fundamentów konkurencyjności polskiego rolnictwa. W obliczu zmieniających się warunków rynkowych i regulacyjnych to właśnie takie podejście może przesądzić o jego stabilności i dalszym rozwoju.
 

Konferencja została sfinansowana z Funduszu Promocji Mięsa Wołowego