Rada AGRIFISH z blisko 11 godzinnym maratonem tematów ważnych dla rolnictwa całej UE

Rada ds. Rolnictwa i Rybołówstwa na pierwszym tegorocznym plenarnym posiedzeniu przeprowadziła w Brukseli dyskusję wokół najważniejszych tematów, które wpisują się w priorytety prezydencji cypryjskiej. Minister rolnictwa Stefan Krajewski zaprezentował polską inicjatywę niezbędnych działań w kierunku ochrony wrażliwych sektorów rynku rolnego UE w kontekście umów handlowych z krajami trzecimi.

Niemal 11 godzinną agendę pierwszego w tym roku plenarnego posiedzenia Rady ds. Rolnictwa i Rybołówstwa w Brukseli zdominowały tematy związane ze wzmacnianiem konkurencyjności, zrównoważonego rozwoju i atrakcyjności europejskiego sektora rolnego i rybołówstwa, wpisujące się w priorytety prezydencji cypryjskiej.

Dyskusji poddano założenia unijnej strategii, w której rolnictwo i rybołówstwo stanowią czynniki napędzające biogospodarkę i które podtrzymują rozwój społeczności nadmorskich Europy.

- Rolnictwo, rybołówstwo, akwakultura oraz leśnictwo są podstawowymi sektorami dostarczającymi gospodarce zrównoważoną biomasę i wzmacniającymi pozycję producentów w łańcuchu wartości, ale tę rolę mogą spełniać jedynie przy odpowiednio dostosowanych mechanizmach finansowania. W przypadku lasów powinny one być dostępne bez względu na formę własności – zauważył w swoim wystąpieniu minister rolnictwa Stefan Krajewski.

W stanowisku polskiej delegacji akcentowany był prorozwojowy filar, dzięki któremu biogospodraka staje się również narzędziem rozwoju terytorialnego (w szczególności dla obszarów wiejskich i rybackich) oraz przyczynia się do powstawania nowych miejsc pracy. Jak wskazał minister Krajewski – te nadrzędne funkcje uzależnione są jednak od zapewnienia skutecznych instrumentów finansowych oraz ich dywersyfikacji. Wsparcie badań i innowacji, przy jednoczesnym podnoszeniu świadomości społeczeństwa to najlepszy sposób na zwiększanie konkurencyjności i odporności lokalnych regionów.

Ochrona wrażliwych sektorów rynku rolnego UE w kontekście umów handlowych z krajami trzecimi

Wśród najtrudniejszych problemów, z którymi borykają się rolnicy krajów członkowskich, niezmiennie aktualnymi pozostają kwestie klauzul ochronnych i hamulców bezpieczeństwa w kontekście umów o wolnym handlu z krajami trzecimi, w szczególności z blokiem Mercosur i Ukrainą.

Inicjatywę podjęcia niezbędnych działań w kierunku ochrony rolnictwa UE zaprezentował w trakcie obrad AGRIFISH minister Stefan Krajewski i jak pokazała dyskusja - polskie stanowisko przygotowane wraz z Austrią, Węgrami i Słowacją - zyskało również zdecydowane poparcie wśród większości krajów członkowskich.

- Przedstawiona przeze mnie wspólna nota Polski, Austrii, Węgier i Słowacji zawiera propozycję podsumowania możliwych rozwiązań i mechanizmów ochronnych, które już wcześniej były przez nas zgłaszane i które dotyczą mechanizmów ochronnych na wypadek nadmiernego importu. Przypominam, że Polska od ponad roku apeluje o kompleksową analizę skutków wszystkich umów, które dotykają sektor rolny. Jedynie takie działanie daje pełen obraz wpływu liberalizacji i udzielonych koncesji na poszczególne rynki rolne UE – powiedział minister rolnictwa Stefan Krajewski i zaapelował o dostosowania produktów importowanych do unijnych standardów produkcji, co jest kluczowe dla zapewnienia równych warunków konkurencji oraz o ustanowienie odpowiednich mechanizmów finansowych dla rekompensowania rolnikom ewentualnych strat.

- Uważamy, że realizacja tych postulatów jest konieczna z punktu widzenia przyszłości sektora rolnego UE i europejskiego modelu rolnictwa, ale też jest niezbędna do zagwarantowania naszego bezpieczeństwa żywnościowego – wskazał minister.

W trakcie dyskusji stanowisko Polski, Austrii, Węgier i Słowacji poprała zdecydowana większość krajów. Najwięcej uwagi w debacie poświęcono dwustronnym klauzulom zabezpieczającym, które dostosowane do specyficznych cech i potrzeb sektora rolnego powinny być zapisane w każdej Umowie o Wolnym Handlu (FTA) i obowiązywać bezterminowo (nie tylko w okresie przejściowym). W opinii przedstawicieli krajów członkowskich, klauzule powinny zapewnić możliwość szybkiej reakcji w przypadku zagrożeń oraz uwzględniać fragmentację produkcji rolnej, jej sezonowy charakter, rodzinny charakter wielu gospodarstw oraz zapewniać możliwość reagowania na zagrożenia na poziomie regionalnym. Jak wskazano - postanowienia dotyczące mechanizmów ochronnych w niedawno wynegocjowanej umowie z Mercosur oraz umowie z Ukrainą nie spełniają w pełni powyższych kryteriów.

W prezentowanych stanowiskach kraje członkowskie wyraziły oczekiwanie szybkiego zakończenia prac analitycznych prowadzonych obecnie przez Komisję oraz przedstawienia propozycji legislacyjnych, pozwalających na dostosowanie importowanych produktów do standardów produkcji UE. Wskazane postulaty:

utworzenie funduszu na rekompensatę możliwych strat poniesionych przez sektor rolny, które mogą wynikać z wejścia w życie umów o wolnym handlu (cytaty z dyskusji: „sektor rolniczy nie powinien być traktowany jako "płatnik" ustępstw w innych sektorach gospodarki” „rolnictwo nie jest kozłem ofiarnym umowy z Mercosurem”)
dostosowanie wymagań importowych dla produktów z krajów trzecich do standardów produkcji; konieczność zastosowanie jednolitych wymogów wobec towarów UE i importu dotyczyć ma żywności (w tym stosowania pestycydów i antybiotyków) oraz wymogów zrównoważonego rozwoju związanych z dobrostanem zwierząt, ochroną klimatu i środowiska oraz standardami pracy.
Analiza skumulowanego wpływu koncesji handlowych na sektory rolne państw członkowskich UE, w których pierwszym krokiem powinno być podsumowanie wszystkich już przyznanych i zaplanowanych preferencji, w tym umów z Ukrainą i Mercosur, we wrażliwych sektorach rolnych, takich jak cukiernictwo, mięso, zboża, owoce i warzywa oraz produkty mleczne.

Dyskusję nad stanowiskiem zaprezentowanym przez ministra Stefana Krajewskiego zakończyło podsumowanie komisarz ds. rolnictwa Christophe Hansena, który zapowiedział prace nad monitorowaniem przepływów towarowych i kompleksowe raportowanie wyników oraz utrzymanie standardów bezpieczeństwa żywności, czemu służyć ma propozycja zerowego limitu na 3 substancje aktywne (specjalne regulacje w tym zakresie mają być głosowane przez Komisję już na początku lutego).

Stanowiska polskiej delegacji w pozostałych tematach Rady AGRIHISH

Kryzys w europejskim sektorze mleczarskim: Polska przyłącza się do wniosku Węgier w sprawie uruchomienia pomocy w związku z kryzysem na europejskim rynku mleka.

Minister Stefan Krajewski:

- Chcę zwrócić uwagę na konieczność podniesienia cen interwencyjnych. Ceny te nie były zmieniane od wielu lat, a w międzyczasie bardzo istotnie wzrosły koszty produkcji.

Rolnictwo ekologiczne: Rada omówiła propozycję zmiany rozporządzenia w sprawie rolnictwa ekologicznego w zakresie zasad dotyczących produkcji, etykietowania, certyfikacji i handlu z państwami trzecimi.

Polskie stanowisko: projekt nowelizacji rozporządzenia o rolnictwie ekologicznym wprowadza uproszczenia, które ograniczą nadmierne obciążenia administracyjne dla podmiotów z sektora rolnictwa ekologicznego, jednakże mnogość mniej pilnych kwestii zawartych w projekcie stwarza ryzyko nieprzyjęcia rozporządzenia na czas.

Sektor upraw polowych pod presją: pilne działania w celu ochrony rolnictwa UE (CBAM)

Polskie stanowisko: zwracamy uwagę na konieczność wypracowania optymalnego rozwiązania w przypadku CBAM, aby z jednej strony utrzymać bezpieczeństwo żywnościowe, z drugiej ograniczyć ewentualny negatywny wpływ na konkurencyjność unijnych producentów nawozów. Tempo wzrostu cen detalicznych nawozów w ciągu 5 lat było znacząco szybsze od tempa podwyżek cen skupu podstawowych produktów rolnych.

Minister Stefan Krajewski:

- Z uwagą odnotowujemy apel o stworzenie mechanizmu kompensującego niekorzystną sytuację konkurencyjną, w jakiej mogą znaleźć się gospodarstwa rolne oraz możliwości czasowego obniżenia ceł na importowane do UE nawozy.

Dobrostan zwierząt jako przyszły priorytet w programie prac Komisji

Polskie stanowisko: popieramy działania na rzecz poprawy dobrostanu zwierząt w rolnictwie. Muszą one jednak uwzględniać realia gospodarki rynkowej, sytuację ekonomiczną rolników oraz potrzebę zapewnienia konsumentom dostępu do żywności w przystępnych cenach.

Minister Stefan Krajewski:

- Odnosząc się do kwestii produkcji futer, chcę poinformować, że w Polsce zakaz utrzymywania zwierząt w tym celu zacznie obowiązywać od 2034 roku.

Zasoby makreli na północno-wschodnim Atlantyku

Polskie stanowisko: dla Polski makrela jest stadem o bardzo dużym znaczeniu gospodarczym, dlatego z niepokojem przyjmujemy informację o decyzji 4 Państw Nadbrzeżnych, które przyjęły częściowe porozumienie w zakresie stada, nie uwzględniając zaleceń doradztwa naukowego Międzynarodowej Rady Badań Morza (ICES). Redukcja TAC dla makreli o 70% w znacznym stopniu wpływa na polski sektor rybołówstwa.

Bezpieczeństwo i suwerenność żywnościowa UE

Polskie stanowisko: w zakresie architektury Wspólnej Polityki Rolnej niezmiennie preferowanym rozwiązaniem jest utrzymanie struktury dwufilarowej i zapewnienie oddzielnego, stabilnego i odpowiedniego do wyzwań i potrzeb budżetu.

Minister Stefan Krajewski:

- Chciałbym zauważyć, że propozycja Komisji ze stycznia nie zmienia alokacji krajowych na plany partnerstwa krajowego i regionalnego, ale umożliwia wcześniejsze zaprogramowanie części kwoty elastyczności na wsparcie WPR, co jest krokiem we właściwym kierunku.

Tagi: