Bagno pilnie kupię lub wynajmę

Kilkadziesiąt lat temu uważano dzikie bagna za tereny nieprzydatne. Hydrotechnicy na niemal całym świecie pracowali nad ich osuszaniem i przerabianiem na przydatne gospodarczo łąki, pastwiska a nawet pola uprawne. Okazało się jednak, że bagno jako bagno ma o wiele większą wartość niż np. jako pole uprawne. Nie chodzi tu bynajmniej tylko o jego znaczenie przyrodnicze jako siedliska roślin czy zwierząt. Dlaczego bagna, a szczególnie torfowiska, są tak cenne, że rządy wielu państw przeznaczają olbrzymie środki na przywrócenie im „naturalności”, opowiada dr Mateusz Grygoruk z Zakładu Hydrologii i Zasobów Wodnych Wydziału Budownictwa i Inżynierii Środowiska SGGW, główny konsultant ds. hydrologii w projekcie restytucji torfowisk wysokich w Norwegii.

Za restytucją bagien przemawiają również inne argumenty – osuszone stanowią zagrożenie pożarowe. Jak duże, mogliśmy się przekonać w 2010 r., kiedy dym z wielkich pożarów osuszonych niegdyś torfowisk położonych 200 km na wschód od Moskwy, docierał przez kilka kolejnych dni do centrum rosyjskiej stolicy. Po tym incydencie szybko podjęto decyzję o powtórnym uwodnieniu osuszonych i nieużytkowanych już torfowisk tego regionu.

Żywe, a więc akumulujące węgiel torfowiska, to również szansa dla nowoczesnej produkcji rolnej. W Niemczech wprowadza się stopniowo „paludikulturę”, która polega na uprawianiu na dobrze zachowanych bagnach specyficznej roślinności, np. trzciny, którą można z powodzeniem wykorzystać do różnych celów (jako budulec lub do produkcji biogazu). Efektywne korzystanie z torfowisk wcale nie wymaga więc ich degradacji.

Bagno a miejski smog

Bagno na pewno jest w stanie wchłonąć znaczne ilości dwutlenku węgla, akumulować węgiel i retencjonować wodę. Przyczynia się więc do poprawy jakości powietrza na danym obszarze. To jednak za mało, żeby w znaczący sposób zmniejszyć duszący wielkie aglomeracje smog. Na przykład w pobliżu Warszawy zachowanych w dobrym stanie torfowisk nie ma prawie wcale.

- Rekultywacja bagien może pozytywnie wpłynąć na jakość powietrza, choć ze względu na efekt skali nie należy się tu spodziewać znaczącej poprawy. Poza wymiernymi korzyściami płynącymi z akumulacji węgla obszary te pełnią także ważne funkcje przyrodnicze i krajobrazowe – przede wszystkim są siedliskiem licznych gatunków roślin i zwierząt związanych z tym konkretnym ekosystemem. Warto więc dbać o bagna i je polubić. Mamy już bowiem doświadczenie, że ich osuszanie w większości przypadków przynosi w dłuższej perspektywie znacznie więcej szkody niż pożytku – mówi M. Grygoruk.