Procedowane projekty ustaw i uchwał oraz informacje rządowe przedstawiane na posiedzeniach Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi Sejmu i Senatu w listopadzie 2025 r.

Konsumenci poszukują wysokiej jakości, świeżej żywności, a producenci coraz chętniej chcą sprzedawać produkty ze swoich gospodarstw omijając pośredników. Dzięki pozostałościom tradycji rolniczej z jednej a dynamicznie rozwijającym się inicjatywom oddolnym z drugiej strony oraz sprzyjającym regulacjom ustawy o Rolniczym Handlu Detalicznym istnieje duży potencjał by coraz efektywniej skracać łańcuchy dostaw. Sukces takich przedsięwzięć zależy w dużej mierze od współpracy na linii konsument – producent oraz od sprzyjającego otoczenia regulacyjnego. Kontynuując swoją wypowiedź pan Wojciech Wojtyra dyrektor Departamentu Bezpieczeństwa Żywności i Weterynarii w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi, podkreślił istotność związków geograficznymi i społecznych między producentami a konsumentami. Jeżeli produkcja rolna odbywa u lokalnych producentów działających wspólnie w celu promowania lokalnych rynków żywnościowych tworzy się rodzaj partnerstwa który przyciąga wielu świadomych konsumentów poszukujących świeżej żywności. Uczestnictwo producentów żywności w krótkich łańcuchach dostaw zapewnia wspieranie małych przedsiębiorstw i poprawienie rentowności małych gospodarstw, zwiększenie udziału rolników w wartości dodanej, wzmocnienie gospodarek lokalnych i zapewnia konsumentom dostęp do świeżej i niedrogiej żywności.

Samo-zbiory to dziś kolejna forma dystrybucji świeżych owoców i warzyw, która w ostatnich latach w Polsce zyskała szeroką popularność. Konsumenci samodzielnie zrywają owoce lub warzywa, płacąc dzięki temu niższą cenę niż w sklepie dzięki eliminacji kosztów zbioru i dystrybucji. Dla konsumentów sprzedaż bezpośrednia to lepsza jakość, świeżość i transparentność pochodzenia żywności. Krótkie łańcuchy ułatwiają budowanie relacji z konsumentami i lojalności wobec lokalnych marek podsumował swoje wystąpienie pan dyrektor Wojtyra.

W środę 5 listopada 2025 r. na posiedzeniu Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi obradującej pod przewodnictwem pana posła Piotra Głowskiego zrealizowała następujący porządek dzienny:

Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchwaliła dezyderat skierowany do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Projekt dezyderatu nr 8 w sprawie zmiany rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 czerwca 2024 roku przedstawił zastępca Przewodniczącego Komisji pan poseł Kazimierz Gwiazdowski. W treści dezyderatu Komisja wzywa Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do zmiany rozporządzenia z dnia 10 czerwca 2024 roku i przywrócenia odszkodowań dla gospodarstw nasiennych dotkniętych bakteriozą ziemniaka oraz rozważenie przywrócenia wypłaty odszkodowań dla gospodarstw nasiennych dotkniętych bakteriozą ziemniaka w latach produkcyjnych: 2022, 2023 i 2024.

Obserwowane w ostatnich dekadach zmiany klimatu prowadzą do nasilania zjawisk ekstremalnych, takich jak susze, podtopienia i powodzie. Odporność rolnictwa na ekstremalne zjawiska wodne obejmuje zarówno zdolność do radzenia sobie w okresach niedoboru wody, jak i do ograniczania skutków jej nadmiaru poinformował zebranych sekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi pan Jacek Czerniak. Kontynuując wskazał, że w ujęciu zintegrowanym oznacza to budowanie takiego systemu gospodarowania glebą i krajobrazem, który potrafi magazynować wodę w okresach wilgotnych, a następnie efektywnie wykorzystywać ją w okresach suchych. Temu celowi służy m.in. Program Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020, w ramach którego realizowane jest poddziałanie 4.3. Wsparcie na inwestycje związane z rozwojem, modernizacją i dostosowywaniem rolnictwa i leśnictwa w zakresie zarządzania zasobami wodnymi, w ramach którego finansowaniu (kwota wsparcia do 10 mln zł na operację) podlegały prace związane z budową lub przebudową urządzeń wodnych i hydrotechnicznych na ciekach wodnych. W przypadku gmin zakres wsparcia obejmował budowę małych zbiorników retencyjnych o powierzchni nieprzekraczającej 5000 m2 oraz głębokości nieprzekraczającej 3 m od naturalnej powierzchni terenu. Ponadto, w ramach KPO realizowana jest Inwestycja B3.3.1. Inwestycje w zwiększanie potencjału zrównoważonej gospodarki wodnej na obszarach wiejskich. Inwestycja jest skierowana m.in. do gmin lub związków gmin, które mogą realizować prace związane z budową, przebudową, odbudową, rozbudową urządzeń melioracji wodnych oraz urządzeń wodnych.

Informację Ministra Klimatu i Środowiska na temat warunków i zasad budowania urządzeń służących gospodarce wodnej przez rolników przedstawił dyrektor Departamentu Strategii i Odporności Klimatycznej pan Paweł Jaworski. Wskazał, iż w świetle aktualnych przepisów prawa regulujących funkcjonowanie spółek wodnych, zrzeszanie się właścicieli gruntów w spółki wodne jest dobrowolne. Zobligowanie rolników do przystępowania do spółek wodnych może być postrzegane jako naruszenie nie tylko przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (wspomniana ustawowa zasada dobrowolności), ale i Konstytucji. Stąd problemy z ich funkcjonowaniem. Jest ich bardzo mało, a większość spółek wodnych nie funkcjonuje. Dofinansowanie ich działalności z budżetu państwa wrośnie w 2026 roku dwukrotnie (80 mln).

Informację Ministra Infrastruktury w rozpatrywanym zakresie przedstawili: podsekretarz stanu Ministerstwa Infrastruktury pan Przemysław Koperski oraz zastępca Prezesa PGW Wody Polskie pan Marcin Jarzyński. Przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne wyróżniają kilka rodzajów korzystania z wód: powszechne, zwykłe, szczególne oraz usługi wodne, w tym korzystanie powszechne, zwykłe i usługi wodne mają ściśle określony zakres.  Korzystanie przez rolników z usługi wodnej, polegającej na poborze wód podziemnych lub powierzchniowych jest związane z obowiązkiem ponoszenia opłat za usługi wodne. Pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw jest zwolniony z opłaty stałej. Pobór wód podziemnych do ww. celu podlega opłacie zmiennej uzależnionej od ilości pobranych wód. Za pobór wód powierzchniowych do ww. celu nie ponosi się opłaty zmiennej. Do celów rolniczych na potrzeby zaopatrzenia w wodę ludzi i zwierząt gospodarskich, w zakresie niebędącym zwykłym korzystaniem z wód, opłacie stałej i zmiennej podlega pobór zarówno wód powierzchniowych, jak i wód podziemnych.  Kwestie utrzymania rowów melioracyjnych reguluje art. 205 ustawy – Prawo wodne, który określa, że utrzymywanie urządzeń melioracji wodnych należy do zainteresowanych właścicieli gruntów, a jeżeli urządzenia te są objęte działalnością spółki wodnej działającej na terenie gminy lub związku spółek wodnych, w którym jest zrzeszona spółka wodna działająca na terenie gminy – do tej spółki lub tego związku spółek wodnych.

Podczas dyskusji poruszono kwestie dotyczące m.in.: konieczności wprowadzenia obligatoryjności uczestnictwa rolników w spółkach wodnych, konieczności zmian przepisów na podstawie których spółki wodne funkcjonują, zwiększenia środków na ich funkcjonowanie. Dodatkowo pytania dotyczyły programów strategii odtwarzania torfowisk jako elementu bioróżnorodności i jednocześnie systemu pozwalającego na zatrzymywanie wody w glebach. Postulowano przejęcie przez Wody Polskie całkowitej odpowiedzialności za urządzenia i rowy melioracyjne i obciążenie rolników koniecznością ponoszenia opłat z tego tytułu. Podnoszono również kwestię konieczności wypracowania „strategii zarządzania zasobami wody” i wyznaczenia jednego ministerstwa do koordynacji działań w tym zakresie.

W środę 5 listopada 2025 r. Senacka Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozpatrzyła ustawę o zmianie ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Obrady prowadził przewodniczący Komisji pan senator Ryszard Bober. Nowelizacja przewiduje zwiększenie dostępności danych przestrzennych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR). Dostęp do nich będą mieli obywatele, instytucje publiczne i sektor prywatny. Nie będzie konieczności składania wniosku.

Po ożywionej dyskusji Komisja nie wprowadziła poprawek do przedłożonej ustawy o zmianie ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Sprawozdawcą na posiedzeniu plenarnym wybrany został pan senator Beniamin Godyla.

Na tym samym posiedzeniu rozpatrzono uchwaloną przez Sejm na posiedzeniu w dniu 17 października 2025 r., ustawę o zdrowiu zwierząt. Ustawa określa m.in. zadania jednostek Inspekcji Weterynaryjnej, które zajmują się ochroną zdrowia zwierząt oraz zwalczaniem ich chorób; zasady szeroko pojętego zwalczania chorób zwierząt w zakresie, którego nie obejmują przepisy unijne, w tym odszkodowań, które przyznawane są w związku ze zwalczaniem chorób zwierząt. Ustawa wprowadza także rozwiązania, które podejmowane są w ramach zwalczania chorób zwierząt w odniesieniu do zwierząt dzikich i sankcje za naruszenie przepisów. Poparcia Komisji nie uzyskał wniosek o przyjęcie ustawy w całości z poprawkami. Sprawozdawcą na posiedzeniu plenarnym wybrany został pan senator Stanisław Pawlak.

W czwartek 6 listopada 2025 r. na posiedzeniu plenarnym Senatu RP, po rozpatrzeniu uchwalonej przez Sejm na posiedzeniu w dniu 17 października 2025 r. ustawy o zdrowiu zwierząt, wprowadzono do jej tekstu poprawki redakcyjne i legislacyjne i przyjęto ustawę w całości z poprawkami.

W czwartek 6 listopada 2025 r. Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozpatrzyła uchwałę Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o ochronie roślin przed agrofagami oraz niektórych innych ustaw. Ustawę omówiła sekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi pani Małgorzata Gromadzka. Senat zaproponował 15 poprawek o charakterze redakcyjnym i legislacyjnym. Komisja wniosła o ich przyjęcie. Posłem sprawozdawcą na posiedzeniu plenarnym wybrany został pan Piotr Głowski.

Na 44 plenarnym posiedzeniu Sejmu 7 listopada 2025 r. w wyniku głosowania przejęto uchwałę Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o ochronie roślin przed agrofagami, oraz niektórych innych ustaw wraz z poprawkami wniesionymi przez Senat.

W czwartek 6 listopada 2025 r. na wspólnym posiedzeniu Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi i Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa prowadzonym przez przewodniczącego Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi pana Mirosława Maliszewskiego rozpatrzono:

Projekt osobnej ustawy o rekompensatach za szkody wyrządzone przez ptaki z druku nr 258, jaki przedłożyli pani posłanka Małgorzata Golińska i pan poseł Krzysztof Ciecióra, dotyczy umożliwienia wypłaty rekompensat ze środków budżetu państwa za szkody wyrządzone przez ptaki roślinożerne w uprawach na gruntach ornych oraz kormorana na gruntach pod stawami rybnymi.

Projekt z druku nr 1387 zgłoszony przez pana posła Zbigniewa Ziejewskiego zakłada zmianę ustawy o ochronie przyrody: poprzez m.in. poszerzenie katalogu gatunków o chronione ptaki, które wyrządzają szkody podlegające rekompensacie, określenie dyrektora oddziału terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa jako podmiotu odpowiedzialnego za szacowanie i wypłatę odszkodowań oraz zapewnienie udziału izb rolniczych oraz jednostek doradztwa rolniczego w procesie potwierdzania i dokumentowania szkód wyrządzonych przez chronione ptaki.

Komisje w trybie art. 40 ust. 4 regulaminu Sejmu podjęły uchwalę o wspólnym rozpatrzeniu ww. projektów a jako wiodący wybrano projekt z druku nr 1387.

Proponowana nowelizacja ma na celu rozszerzenie o kategorię ptactwa, tj. dzikie gęsi, żurawie, łabędzie i krukowate w uprawach na gruntach ornych, oraz kormorana i czaplę siwą odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przez gatunki chronione na gruntach i pod stawami rybnymi. Jak podano w uzasadnieniu projektu, większość wyliczonych gatunków ptaków jest chroniona. Jednak wśród wymienionych gatunków gęsi są trzy gatunki łowne: gęś gęgawa, gęś zbożowa, gęś białoczelna, które w praktyce trudno jest rozróżnić i stwierdzić który konkretnie gatunek gęsi wyrządził szkodę.

Jak wskazano w uzasadnieniu nowelizacji, populacje chronionych ptaków żerujących na polach i zbiornikach wodnych wciąż rosną, tak jak rosną straty naszych rolników, więc zasadne jest wprowadzenie regulacji, umożliwiającej wypłaty odszkodowań lub rekompensat za szkody powodowane przez ptactwo, tak aby gospodarstwo rolne czy rybackie nie ponosiło kosztów utrzymania zwierząt dziko żyjących.

Obecne, nie uwzględniające ptactwa, przepisy w kwestii odszkodowań za szkody wyrządzane przez zwierzęta chronione odnoszą się co prawda do żubrów, wilków, rysi, niedźwiedzi i bobrów niemniej jednak w omawianym projekcie zaproponowano zmiany obecnych przepisów. Dotyczą one odmowy wypłat odszkodowań za szkody powodowane przez te gatunki jeśli inwentarz był pozostawiony bez bezpośredniego nadzoru w godzinach nocnych a ponadto odszkodowania pokrywają jedynie bezpośrednie straty, czyli np. wartość utraconego zwierzęcia, nie uwzględniają utraconych dochodów. Zaproponowano zmianę, która umożliwi wypłatę odszkodowania również w sytuacjach, gdy do szkody doszło nocą, a zwierzęta znajdowały się na pastwisku bez nadzoru. Zaproponowano też uchylenie przepisu w art. 126 ustawy, który stanowi, że odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przez zwierzęta chronione, nie obejmuje utraconych korzyści.

W omawianym projekcie nowelizacji ustawy proponuje się, żeby oględzinami i szacowaniem szkód wyrządzanych przez ptactwo, a także ustalaniem i wypłatą odszkodowań zajęły się oddziały terenowe Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (KOWR), a Minister Rolnictwa opracował stosowne rozporządzenie i przepisy wykonawcze. Do udziału w szacowaniu szkód mogliby być zapraszani przedstawiciele ODR i izb rolniczych.

W dyskusji w której uczestniczyli: sekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska pan Krzysztof Bolesta, podsekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi pan Adam Nowak oraz zastępca generalnego dyrektora ochrony środowiska pani Anna Ronikier-Dolańska pojawiły się obawy, co do kompetencyjnych konfliktów między resortami odpowiedzialnymi za rolnictwo, rybołówstwo i ochronę przyrody, których proponowany projekt ustawy wcale nie rozwiązuje. Ustawa ma jednak zostać przepracowana we współpracy z tymi resortami, a odpowiednie poprawki zgłoszone podczas II czytania projektu. Pod głosowanie Sejmu przedmiotowa nowelizacja ustawy powinna trafić jeszcze w tym roku.

Komisje przyjęły poprawki uwzględniające uwagi Sądu Najwyższego m. in. usunięcie z projektu nazw łacińskich gatunków ptaków oraz określenie zakresu ramowego szkód podlegających odszkodowaniu w odniesieniu do poszczególnych gatunków ptaków. Posłem sprawozdawcą na posiedzeniu plenarnym Sejmu wybrany został przewodniczący Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi pan Mirosław Maliszewski.

W tym samym dniu na wspólnym posiedzeniu Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi z Komisją Gospodarki i Rozwoju prowadzonym przez pana posła Rafała Komarewicza a następnie panią posłankę Małgorzatę Wassermann przewodniczących Komisji Gospodarki i Rozwoju, rozpatrzono informację o stanowisku Polski i przygotowaniach do Konferencji Stron Ramowej Konwencji WHO o Ograniczeniu Użycia Tytoniu (COP 11) w Genewie. Informację przedstawiły podsekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia pani Katarzyna Kęcka oraz sekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi pani Małgorzata Gromadzka.

W dniach 17-22 listopada 2025 r. w Genewie będzie miało miejsce 11. spotkanie Państw-Stron Ramowej Konwencji WHO o Ograniczeniu Użycia Tytoniu (tzw. COP11FCTC). Przedmiotem dyskusji podczas COP11 będzie 5 raportów, m.in. dotyczących wdrażania środków zapobiegających i ograniczających konsumpcję tytoniu oraz ochronę tych środków przed interesami przemysłu tytoniowego. Polska prezentuje stanowisko preferujące nieodchodzenie od zasady jednomyślności, tj. zmiany zasad podejmowania decyzji dotyczących przyjmowania stanowisk UE. Dokumenty będące przedmiotem obrad COP11 nie przewidują zakazu uprawy tytoniu i odnoszą się przede wszystkim do konieczności regulacji rynku wyrobów tytoniowych, w tym podgrzewanych wyrobów tytoniowych oraz produktów powiązanych. Ewentualne wytyczne przyjęte na COP11 nie będą miały charakteru wiążącego i skutków prawnych. Resortem wiodącym w omawianym temacie jest Ministerstwo Zdrowia i ono reprezentuje Polskę – we współpracy z pozostałymi resortami w zakresach ich właściwości – na spotkaniach dotyczących uzgadniania wspólnych stanowisk UE.

W czasie dyskusji przedstawiciele branży tytoniowej przedstawili swoje obawy związane z utratą znaczenia sektora tytoniowego ze względu na rekomendacje WHO i zaostrzenia polityki tytoniowej w ramach COP11.

Komisje uchwaliły Dezyderat nr 4/9 Komisji Gospodarki i Rozwoju oraz Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi do Prezesa Rady Ministrów w sprawie stanowiska Rzeczypospolitej Polskiej wobec propozycji Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) dotyczących dalszego zaostrzenia polityki tytoniowej w ramach COP11 uchwalony na posiedzeniu w dniu 6 listopada 2025 r.

Komisje: Gospodarki i Rozwoju oraz Rolnictwa i Rozwoju Wsi na posiedzeniu w dniu  6 listopada, po zapoznaniu się z informacjami przekazanymi przez właściwe resorty oraz partnerów społecznych, w tym przedstawicieli rolników, w sprawie propozycji Światowej Organizacji Zdrowia dotyczących dalszego zaostrzenia polityki tytoniowej w ramach COP11, uznają za zasadne przedstawienie przez Rzeczpospolitą Polską stanowiska, które zapewni ochronę interesów gospodarczych, rolniczych i finansowych państwa. Komisje zwracają uwagę, że część rekomendacji WHO może mieć daleko idące skutki społeczno-ekonomiczne, w szczególności dla sektora rolnego, przetwórczego i handlowego. Wśród proponowanych kierunków działań znalazły się m.in. zakończenie wszelkich form rządowego wsparcia dla upraw tytoniu w celu stopniowego wygaszaniu upraw, przy jednoczesnym braku zapewnienia instrumentów kompensacyjnych, zakaz sprzedaży komercyjnej wyrobów tytoniowych czy ograniczenie liczby punktów sprzedaży wyrobów tytoniowych. Komisje podkreślają, że sektor tytoniowy i powiązane z nim branże mają istotne znaczenie dla gospodarki krajowej. W 2024 roku wpływy z podatków akcyzowych i VAT od wyrobów tytoniowych wyniosły około 41 miliardów złotych, co stanowiło 7,4% wszystkich dochodów podatkowych budżetu państwa. Z branżą tytoniową powiązanych jest około 560 tys. miejsc pracy, w tym ok. 3 tys. gospodarstw rolnych zajmujących się uprawą tytoniu oraz blisko 77 tys. punktów sprzedaży detalicznej. Komisje wskazują, że proponowane przez WHO rozwiązania nie zostały poprzedzone kompleksową oceną skutków regulacji, co utrudnia rzetelną analizę ich wpływu na gospodarkę, zatrudnienie oraz finanse publiczne. W związku z powyższym Komisje postulują, aby:

Przyjęcie powyższych postulatów umożliwi Polsce prezentowanie stanowiska zrównoważonego, opartego na zasadach proporcjonalności i ochronie interesu publicznego, łączącego troskę o zdrowie publiczne z ochroną stabilności gospodarczej i społecznej.

Komisje apelują, aby przedstawiciele Polski wyrazili sprzeciw wobec planów m.in. zakazu sprzedaży komercyjnej wyrobów tytoniowych i planów ograniczenia areału upraw tytoniu.

W czwartek 6 listopada 2025 r. Podkomisja stała do spraw biogospodarki i innowacyjności w rolnictwie obradująca pod przewodnictwem pana posła Wiesława Różyńskiego rozpatrzyła informację Ministra Rolnictwa i Rozwoju na temat innowacyjności w rolnictwie i przemyśle spożywczym (rolnictwo 4.0), w szczególności wzrostu znaczenia cyfryzacji i automatyzacji w rolnictwie oraz biotechnologii produkcji żywności.

Przedstawiając informację podsekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi pan Adam Nowak podkreślił, iż produkcja żywności z jednoczesnym zapewnieniem zrównoważonego rozwoju wymusza stosowanie nowoczesnych technologii cyfrowych. W jego ocenie cyfryzacja jest dziś siłą napędową zmian w gospodarstwach, pozwalającą ograniczyć koszty i zwiększyć efektywność. Rolnictwo 4.0. to system produkcji oparty jest na prowadzeniu produkcji rolnej z poszanowaniem bioróżnorodności oraz z zachowaniem dbałości o środowisko poprzez zastosowanie nowoczesnych technologii opierających się przede wszystkim na systemie geolokalizacji oraz analizie danych m.in. meteorologicznych i rynkowych. Rolnictwo 4.0 to koncepcja prowadzenia rolnictwa w innowacyjny sposób z wykorzystaniem najnowszych technologii w celu zwiększenia ilości, ale przede wszystkim jakości produktów rolnych. Korzyści ze wzrostu znaczenia cyfryzacji i automatyzacji są wielowymiarowe: zwiększenie efektywności produkcji, redukcja kosztów, ograniczenie zużycia nawozów, środków ochrony roślin i energii – wskazał, dodając, że w ramach Krajowego Planu Odbudowy przeznaczono już blisko 1,3 mld zł na wsparcie projektów związanych z rolnictwem 4.0.

Resort rolnictwa zapowiedział dalsze inwestycje w automatyzację, cyfrowe systemy zarządzania gospodarstwem oraz rozwój portalu rolnika, który ma integrować wszystkie usługi w jednym miejscu. W planach jest także paszportyzacja żywności – system umożliwiający śledzenie pochodzenia produktów „od pola do stołu”.

Posłowie zgodzili się, że cyfryzacja nie jest modą, ale koniecznością, jednak część z nich zarzucała resortowi zbyt wolne tempo wdrażania reform. Krytykowano też brak odniesienia do biotechnologii, która ma ogromne znaczenie dla przyszłości polskiego rolnictwa. Polscy rolnicy nie są w stanie konkurować z krajami Mercosur czy Ukrainą w rolnictwie przemysłowym. Przyszłość to produkcja ekologicznej żywności, opartej na minimalnym użyciu środków chemicznych.

Skupiono się też na biotechnologii, biogospodarce i transferze wiedzy do praktyki rolniczej. Jak podkreślono, 12 instytutów badawczych podległych resortowi realizuje projekty o wartości ok. 400 mln zł z KPO, modernizując laboratoria i tworząc nowe jednostki zajmujące się genetyką, bioinformatyką i biotechnologią. Posłowie podkreślali, że biotechnologia nie może pozostać w murach instytutów. „Konieczny jest skuteczny transfer wyników badań do gospodarstw. Biopestycydy i bionawozy to nie przyszłość, to już teraźniejszość – i to kierunek, który powinien być maksymalnie wspierany” – mówiono w trakcie posiedzenia. Zwrócono uwagę na potrzebę lepszego finansowania badań, łączenia instytutów w sieci współpracy oraz budowania krajowego systemu AKIS – platformy wymiany wiedzy między nauką a praktyką rolniczą. Wskazano też na znaczenie biogazowni i odnawialnych źródeł energii dla bezpieczeństwa energetycznego gospodarstw.

Podsekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi pan Adam Nowak Resort zapowiedział, że każda szkoła rolnicza otrzyma około 2 mln zł na doposażenie w nowoczesny sprzęt i technologie. aby uczniowie uczyli się obsługi maszyn, które będą standardem w rolnictwie za 5–10 lat. Wśród priorytetów resortu znajdują się także szkolenia i programy demonstracyjne dla rolników, które mają pomóc w przełamywaniu barier technologicznych i mentalnych.

Podsekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi pan Adam Nowak podkreślając, iż Polska wieś stoi u progu rewolucji technologicznej – cyfryzacja i automatyzacja to już konieczność, nie opcja zapowiedział działania resortu:

Pana poseł Wiesław Różyński przewodniczący podkomisji podsumowując posiedzenie zapowiedział kolejne obrady poświęcone biotechnologii w produkcji żywności, biologicznym środkom ochrony roślin oraz rozwojowi biogazowni i odnawialnych źródeł energii na wsi.

W piątek 7 listopada 2025 r. Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi obradująca pod przewodnictwem pana posła Mirosława Maliszewskiego rozpatrzyła informację na temat funkcjonowania Krajowej Grupy Spożywczej oraz Rolno-Spożywczej Spółki Inwestycyjnej. Informację przedstawili sekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi pan Jacek Czerniak oraz podsekretarz stanu w Ministerstwie Aktywów Państwowych pan Grzegorz Wrona.

Rolno-Spożywcza Spółka Inwestycyjna została utworzona w 2022 roku w celu realizacji przez państwo zadań związanych z wspieraniem krajowego rolnictwa, w tym grup producentów rolnych w zakresie ich działalności na szeroko pojętym rynku rolo-spożywczym. Założeniem było podejmowanie przedsięwzięć na rzecz zwiększenia efektywności wykorzystania potencjału przetwórstwa rolno-spożywczego. Przedmiotem działalności spółki miało być wyszukiwanie inwestycji, następnie nabywanie sprzedawanych spółek, przedsiębiorstw lub zorganizowanych części przedsiębiorstw lub elementów ich majątku a następnie restrukturyzowanie tych aktywów i przywracanie im zdolności do aktywnego udziału w rynku i tym samym ponowne włączenie ich w budowanie wartości lokalnego sektora rolno spożywczego. Spółka w oparciu o swoje umocowanie właścicielskie, dające jej szerokie wpływy instytucjonalno-rynkowe w sektorze rolno-spożywczym w założeniu miała tworzyć dla pozyskanych aktywów nowe możliwości rozwoju, jak np. udział w krajowym systemie rezerw strategicznych, w programach eksportowych, projektach innowacji branżowych, itp. Spółka miała również prowadzić hurtową sprzedaż polskich produktów rolnych w kraju i zagranicą.

Spółka w okresie swojego funkcjonowania nie podjęła realizacji celów do jakich została powołana, czyli nie nabywała upadających przedsiębiorstw z branży rolno-spożywczej. Sprawozdanie finansowe na koniec 2024 r. pokazało wysoką stratę tak, że z 200 mln zł kapitału zakładowego pozostało 8 mln zł, mimo niepodjęcia statutowej działalności. Ponadto ujawniono rażące nieprawidłowości. W związku z powyższym podjęto decyzję o likwidacji spółki oraz skierowano do prokuratury zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa.

Na kolejnym w tym dniu posiedzeniu zwołanym w trybie art. 152 ust. 2 regulaminu Sejmu na wniosek grupy posłów Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi obradująca pod przewodnictwem pana posła Mirosława Maliszewskiego rozpatrzyła informację na temat sytuacji w Krajowej Grupie Spożywczej i na rynku cukru.
Uzasadnienie wniosku o zwołanie posiedzenia przedstawił pan poseł Kazimierz Gwiazdowski, który podkreślił, iż funkcjonowanie Krajowej Grupy Spożywczej uległo znacznemu pogorszeniu w bieżącym roku sytuacja finansowa, organizacyjna i personalna jest niestabilna. Krajowa Grupa Spożywcza, powołana w celu wzmacniania pozycji polskiego rolnictwa, powinna być przykładem stabilności, przewidywalności i profesjonalizmu, a coraz częściej staje się źródłem niepewności i napięć w sektorze. Sytuacja na rynku cukru również jest niestabilna, spowodowana przez: wzrost cen detalicznych, spadek rentowności plantatorów buraka cukrowego i poprzez brak jasnej polityki państwa w zakresie bezpieczeństwa cukrowego.

Informację o sytuacji w Krajowej Grupie Spożywczej przedstawili: sekretarz stanu Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi pan Jacek Czerniak oraz podsekretarz stanu w Ministerstwie Aktywów Państwowych pan Grzegorz Wrona.

Według Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi sytuacja na rynku cukru w Polsce jest silnie powiązana z sytuacją na rynku unijnym i światowym. Na światowym i unijnym rynku ceny cukru, po kilkuletnich, regularnych wzrostach do historycznie wysokich poziomów w 2023 r., weszły w trend spadkowy. W 2025 r. ceny cukru na świecie utrzymują się na niskim poziomie i są znacznie niższe od cen unijnych. Główną tego przyczyną jest wzrost produkcji cukru na świecie. Wzrost zapasów będzie wywierał presję na ceny. Polska jest trzecim (po Niemczech i Francji) producentem cukru w UE i dużym eksporterem cukru. Produkujemy rocznie o ok. 0,5-0,8 mln ton cukru więcej niż zużywamy. Wysoka dochodowość uprawy buraka cukrowego w latach 2023-2024 spowodowała wzrost powierzchni uprawy buraków w Polsce. W roku 2024 areał zasiewu buraków cukrowych w naszym kraju był rekordowy i wynosił 274,3 tys. ha (+3,2% r/r). Przełożyło się to na rekordową produkcję cukru, która w sezonie 2024/25 wzrosła o 10,3% rok do roku i wyniosła 2,58 mln ton.

Według Ministerstwa Aktywów Państwowych Grupa Kapitałowa Krajowej Grupy Spożywczej S.A. powstała w wyniku konsolidacji spółek Skarbu Państwa z branży rolno-spożywczej i funkcjonuje pod tą nazwą od 12 maja 2022 r. Krajowa Grupa Spożywcza S.A. jest spółką dominującą wobec pozostałych spółek wchodzących w skład GK KGS S.A. Grupa Kapitałowa prowadzi działalność w kluczowych segmentach rynku rolno-spożywczego, obejmujących: segment cukrowy, segment nasienno-rolny, segment zbożowo-młynarski, segment skrobiowy oraz segment spożywczy.

GK KGS S.A. koncentruje swoje działania na wzmacnianiu pozycji w wybranych segmentach rynku rolno-spożywczego poprzez skuteczne zarządzanie, spójną strategię i intensywny rozwój oraz wykorzystanie doświadczenia i potencjału całej Grupy. Grupa wykorzystuje potencjał wynikający z konsolidacji – buduje współpracę między spółkami zależnymi, łączy zasoby i doświadczenia, co pozwala zwiększyć efektywność operacyjną oraz rozwijać nowe obszary działalności. Krajowa Grupa Spożywcza S.A. jako spółka prawa handlowego, w podejmowaniu decyzji kieruje się rachunkiem ekonomicznym. Dlatego rozwój i rozszerzanie działalności na rynku rolnym odbywa się z zachowaniem zasad racjonalności ekonomicznej i efektywności biznesowej. Skala działalności GK KGS S.A. potwierdza jej znaczenie dla krajowego sektora rolno spożywczego. Grupa dysponuje rozbudowaną infrastrukturą produkcyjną i logistyczną oraz stabilną bazą ekonomiczno-finansową.

W dyskusji stwierdzono, że KGS S.A. stanowi bardzo ważny element stabilizujący na rynku rolno spożywczym, a w szczególności w branży produkcji cukru poprzez 40% udział w nim. Jednak wysokie straty finansowe poniesione w ostatnim czasie budzą niepokój i wymagają podjęcia działań umożliwiających prawidłowe funkcjonowanie spółki.

We wtorek 18 listopada 2025 r. obradująca pod przewodnictwem pani posłanki Małgorzaty Tracz podkomisja stała do spraw dobrostanu zwierząt gospodarskich i ochrony produkcji zwierzęcej w Polsce oraz zwalczania chorób zakaźnych zwierząt rozpatrzyła informację Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na temat stanu systemu identyfikacji i rejestracji zwierząt oraz wyzwań związanych z jego prowadzeniem.

Informację przedstawili sekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi pan Jacek Czerniak  oraz pani Monika Michałowska zastępca Głównego Lekarza Weterynarii.

Przepisy dotyczące obowiązku rejestracji zwierząt zostały zmienione w 2023 roku. Katalog gatunków podlegających zgłoszeniu został rozszerzony m.in. o drób i konie. Rejestr stanowi obecnie komputerową bazę danych – System Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt (IRZ). Prowadzony jest przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Zawiera informacje dotyczące właściciela zwierząt (producenta), rodzajów działalności i miejsca przebywania zwierząt oraz zdarzeń dotyczących zwierząt. Ma on pomagać w zapewnieniu bezpieczeństwa żywności zgodnie z wymogami Unii Europejskiej. Zgłoszeń można dokonywać drogą elektroniczną za pomocą aplikacji IRZplus. Podmioty, będące pod nadzorem Inspekcji Weterynaryjnej, muszą to zrobić wyłącznie drogą elektroniczną. Posiadacze zwierząt do końca 2025 roku mogą składać zgłoszenia w formie papierowej w biurach ARiMR. Od 1 stycznia 2026 r. obowiązkowe będzie posługiwanie się aplikacją IRZplus.

Posiadacze zwierząt gospodarskich muszą uzyskać w ARiMR numer identyfikacyjny, tzw. numer producenta oraz prawidłowo oznakować bydło, owce, kozy, świnie oraz gatunki koniowate. Aktualnie dopuszczalne rodzaje identyfikatorów dla poszczególnych gatunków zwierząt to:

W środę 19 listopada 2025 r. połączone Komisje: Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej oraz Rolnictwa i Rozwoju Wsi obradujące pod przewodnictwem pana posła Piotra Głowskiego rozpatrzyły rządowy dokument „Sprawozdanie o pomocy publicznej udzielonej w sektorze rolnictwa lub rybołówstwa w Rzeczypospolitej Polskiej w 2024 r.”

Sprawozdanie przedstawił sekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi pan Jacek Czerniak.
Sprawozdanie zostało przygotowane na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. Pomoc publiczna w rolnictwie lub rybołówstwie była udzielana m.in. w następujących formach: dotacji, ulg i zwolnień podatkowych, pożyczek i kredytów udzielanych na warunkach korzystniejszych od oferowanych na rynku, poręczeń i gwarancji udzielanych na warunkach korzystniejszych od oferowanych na rynku, dopłat do oprocentowania kredytów bankowych, zaniechania poboru podatku, odroczenia terminu jego zapłaty, rozłożenia na raty podatku lub zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę oraz umorzenia zaległości podatkowej lub odsetek za zwłokę lub opłaty prolongacyjnej, umorzenia lub zaniechania poboru należności albo odraczania lub rozkładania na raty płatności należności stanowiących środki publiczne, zbycia lub oddania do korzystania mienia będącego własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego na warunkach korzystniejszych od oferowanych na rynku.

W 2024 r. w sektorze rolnictwa udzielono pomocy de minimis w wysokości 121 308 809,10 euro. Rozporządzeniem Komisji UE z dnia 21 lutego 2019 r. limit krajowy wynosi 295 932 125 euro. Limit krajowy ustalony na lata 2022-2024 został w pełni wykorzystany.

W sektorze rybołówstwa w 2024 r. udzielono pomocy de minimis w wysokości 160 156,78 euro, co stanowiło 0,39% limitu skumulowanej kwoty pomocy de minimis określonej dla Polski, który wynosił 41 330 000 euro. Wykorzystanie łącznej kwoty pomocy de minimis w rybołówstwie w okresie trzech lat (od 1 stycznia 2022 r. do 2 sierpnia 2024 r.) na dzień 2 sierpnia 2024 r. wynosiło 1 068 828,70 euro, co stanowiło 2,59% limitu skumulowanej kwoty pomocy de minimis określonej dla sektora rybołówstwa w Polsce. Po dyskusji, w wyniku głosowaniu Komisje wniosły o przyjęcie dokumentu z druku nr 1852 większością głosów. Posłem sprawozdawcą wybrany został pan Piotr Głowski.

W tym samym dniu Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi przeprowadziła pierwsze czytanie i rozpatrzyła rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o środkach ochrony roślin (druk nr 1950). Uzasadnienie projektu przedstawiła sekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi pani Małgorzata Gromadzka.

Projekt dotyczy przesunięcia o rok obowiązku prowadzenia elektronicznej ewidencji zabiegów z użyciem środków ochrony roślin. Komisja przyjęła poprawkę o charakterze redakcyjno-legislacyjnym. Komisja przyjęła sprawozdanie. Sprawozdawcą wybrana została pani posłanka Barbara Grygorcewicz.

Na 45 posiedzeniu plenarnym 21 listopada 2025 r. Sejm uchwalił ustawę o zmianie ustawy o środkach ochrony roślin.

W czwartek 20 listopada 2025 Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi obradująca pod przewodnictwem pana posła Mirosława Maliszewskiego rozpatrzyła:

Komisja rozpatrzyła uchwałę Senatu w sprawie ustawy o zdrowiu zwierząt. Senat wniósł o wprowadzenie 13 poprawek redakcyjnych i legislacyjnych do ustawy. Obecna na posiedzeniu sekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi pani Małgorzata Gromadzka uznała zasadność poprawek. Komisja wniosła o ich przyjęcie. Sprawozdawcą na posiedzeniu plenarnym wybrany został pan poseł Piotr Głowski.

Na 45 posiedzeniu plenarnym 21 listopada 2025 r. rozpatrzono sprawozdanie komisji i przyjęto w wyniku głosowania ustawę o zdrowiu zwierząt wraz z poprawkami wniesionymi przez Senat.

Realizując porządek dzienny Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozpatrzyła przedstawioną przez sekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi panią Małgorzatę Gromadzką, informację na temat możliwości jednoczesnego prowadzenia upraw rolnych i wytwarzania energii elektrycznej z paneli fotowoltaicznych (agrowoltaika), jako sposobu na obniżenie kosztów.

Inwestycje w instalacje odnawianych źródeł energii można podzielić na dwie zasadnicze grupy, tj. te które stanowią działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania energii i te które są realizowane wyłącznie na potrzeby własne. Podobnie sprawa wygląda, jeśli chodzi o tzw. agrofotowoltaikę. Jeżeli budowa paneli będzie służyła wyłącznie prowadzonej produkcji rolniczej, tj. moc instalacji nie będzie większa niż 50 kW i nie będzie dochodziło do sprzedaży energii – to taką inwestycję należy potraktować jako rolniczą. Natomiast inwestycje, przy których dochodzi do sprzedaży energii należy zaliczyć do inwestycji o charakterze produkcyjnym. Rozwój energetyki fotowoltaicznej nie jest obojętny dla środowiska przyrodniczego i może oddziaływać na różne jego elementy. W zależności od gęstości rozmieszczenia paneli, może dojść do znaczącego zmniejszenia ilości światła, które dociera do roślin w obszarze lokalizacji instalacji. Może to wywołać negatywne skutki dla ich rozwoju, szczególnie dla roślin, które wymagają pełnego nasłonecznienia do prawidłowego wzrostu. Instalacje fotowoltaiczne mogą prowadzić również do zmiany struktury gleby i mikroflory.

Pani minister Gromadzka podkreśliła, że do gruntów, na których znajdują się panele fotowoltaiczne mogą zostać przyznane płatności bezpośrednie pod warunkiem, że nie utrudniają one znacząco lub nie wykluczają możliwości jednoczesnego prowadzenia działalności rolniczej na danym gruncie.

Przedstawiając informację Ministerstwa Klimatu i Środowiska pan Michał Łęski zastępca dyrektora Departamentu Odnawialnych Źródeł Energii poinformował zebranych, że prowadzone są prace koncepcyjne nad definicją agrowoltaiki, ale są one jeszcze na bardzo wczesnym etapie. W polskim porządku prawnym nie istnieje obecnie jednoznaczna, kompleksowa regulacja odnosząca się bezpośrednio do sprzęgania produkcji rolnej z wytwarzaniem energii elektrycznej z instalacji fotowoltaicznych na tym samym gruncie. Ministerstwo Klimatu i Środowiska postrzega agrowoltaikę, jako przyszłościowe w zakresie OZE, ale potrzebne jest wsparcie ze strony Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, które musi zaakceptować agro-PV jako rozwiązanie dobre dla polskiego rolnictwa, które je wspomaga a nie mu zagraża.

W dyskusji podkreślono, że grunty przeznaczone pod fotowoltaikę mogą być użytkowane rolniczo, jak na przykład uprawy roślin jagodowych, które nie wymagają dużo słońca i wody.

Senacka Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi we wtorek 25 listopada 2025 r. rozpatrzyła ustawę o zmianie ustawy o środkach ochrony roślin z druku sejmowego nr 1950. Posiedzeniu prowadził przewodniczący komisji pan senator Ryszard Bober.

Ustawę omówiła sekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi pani Małgorzata Gromadzka. Nowelizacja ma na celu przesunięcie o rok obowiązku prowadzenia elektronicznej ewidencji zabiegów przeprowadzanych przy zastosowaniu środków ochrony roślin. Przedstawiciel Biura Legislacyjnego pan Sławomir Szczepański nie miał uwag o charakterze legislacyjnym. Pan senator Ryszard Bober zgłosił wniosek o przyjęcie ustawy bez poprawek. W wyniku głosowania komisja przyjęła zgłoszony wniosek. Sprawozdawcą komisji wybrany został pan senator Stanisław Pawlak.

Senat Rzeczypospolitej Polskiej na 46 posiedzeniu plenarnym, po rozpatrzeniu uchwalonej przez Sejm na posiedzeniu w dniu 21 listopada 2025 r. ustawy o zmianie ustawy o środkach ochrony roślin, uchwałą z dnia 27 listopada 2025 roku przyjął tę ustawę bez poprawek.