Komunikat odnośnie wystąpienia warunków suszy w Polsce

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2019 r. w sprawie wartości klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb, oznaczających wystąpienie suszy, w piątym okresie raportowania, od 1 maja do 30 czerwca, stwierdzono zagrożenie suszą dla upraw: zbóż jarych, zbóż ozimych, truskawek, krzewów owocowych, kukurydzy na ziarno, kukurydzy na kiszonkę, rzepaku i rzepiku oraz roślin strączkowych.

W piątym okresie raportowania kryterium suszy w przypadku zbóż jarych zostało spełnione w 168 gminach w Polsce, w województwie lubuskim (48 gmin), zachodniopomorskim (33 gmin), łódzkim (57 gmin), wielkopolskim (27 gmin), opolskim (2 gminy) oraz śląskim (1 gmina).

W przypadku zbóż ozimych kryterium suszy zostało spełnione w 53 gminach: w lubuskim (29 gmin), zachodniopomorskim (16 gmin), łódzkim (5 gmin) i wielkopolskim (3 gminy).

Dla upraw truskawek kryterium suszy zostało spełnione w 22 gminach – w zachodniopomorskim (4 gminy) i lubuskim (18 gmin). Z kolei dla upraw krzewów owocowych kryterium suszy zostało spełnione w 91 gminach: w zachodniopomorskim (22 gmin), lubuskim (35 gmin), łódzkim (27 gmin), opolskim (1 gmina) oraz wielkopolskim (6 gmin).

W przypadku zarówno kukurydzy na ziarno jak i na kiszonkę kryterium suszy zostało spełnione w 27 gminach w 2 województwach: zachodniopomorskim (7 gmin) oraz lubuskim (20 gmin).

Natomiast dla upraw rzepaku i rzepiku kryterium suszy zostało spełnione w 168 gminach, w województwie lubuskim (48 gmin), łódzkim (57 gmin), zachodniopomorskim (33 gminy), wielkopolskim (27 gmin), opolskim (2 gminy) oraz śląskim (1 gmina).

Sytuacja dla upraw roślin strączkowych przedstawia się w sposób następujący: kryterium suszy zostało spełnione w 27 gminach w tym w 20 gminach w województwie lubuskim i 7 gminach w województwie zachodniopomorskim.

Podsumowanie

W uprawach zbóż jarych warunki suszy rolniczej stwierdzono dotychczas na obszarze 392 gmin, co stanowi 16 % ogólnej liczby gmin w kraju. Obszary zagrożone znacznymi stratami plonów zbóż jarych odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (70 % gmin w województwie), kujawsko-pomorskim (57% gmin ), lubuskim (66 % gmin), wielkopolskim (39% gmin), łódzkim (43% gmin), mazowieckim (>2% gmin), podlaskim (2% gmin), opolskim (3% gmin) oraz śląskim (<1%). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów w uprawach zbóż – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwach: lubuskim (26%) oraz zachodniopomorskim (19%).

Zasięg suszy w uprawach zbóż jarych w 2025 roku – analiza obejmuje okres do 30 czerwca

Id	Województwo	Liczba gmin ogółem	Liczba gmin zagrożonych	Udział gmin zagrożonych [%]	Udział powierzchni zagrożonej [%]
04	kujawsko-pomorskie	144	82	56,94	6,08
08	lubuskie	82	54	65,85	26,44
10	łódzkie	177	76	42,94	7,85
14	mazowieckie	314	8	2,55	0,26
16	opolskie	71	2	2,82	0,34
20	podlaskie	119	2	1,68	0,02
24	śląskie	167	1	0,60	0,00
30	wielkopolskie	226	88	38,94	6,89
32	zachodniopomorskie	113	79	69,91	19,29
PL	Polska	2479	392	15,81	3,62

W uprawach zbóż ozimych warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 260 gmin, co stanowi ponad 10% ogólnej liczby gmin w kraju. Obszary zagrożone znacznymi stratami plonów zbóż ozimych odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (66% gmin w województwie), lubuskim (51%), kujawsko-pomorskim (40%), wielkopolskim (28%), łódzkim (13%). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwach: lubuskim (13%) oraz zachodniopomorskim (11%).

Zasięg suszy w uprawach zbóż ozimych w 2025 roku – analiza obejmuje okres do 30 czerwca

Id	Województwo	Liczba gmin ogółem	Liczba gmin zagrożonych	Udział gmin zagrożonych [%]	Udział powierzchni zagrożonej [%]
04	kujawsko-pomorskie	144	57	39,58	3,50
08	lubuskie	82	42	51,22	12,78
10	łódzkie	177	23	12,99	2,07
30	wielkopolskie	226	63	27,88	4,80
32	zachodniopomorskie	113	75	66,37	10,96
PL	Polska	2479	260	10,49	1,89

W uprawach truskawek warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 176 gmin, co stanowi 7,1% ogólnej liczby gmin w kraju. Obszary zagrożone znacznymi stratami plonów truskawek odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (58%), lubuskim (40%), wielkopolskim (18%), kujawsko-pomorskim (17%), łódzkim (6%). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (8%) oraz lubuskim (8%).

Zasięg suszy w uprawach truskawek w 2025– analiza obejmuje okres do 30 czerwca 2025

Id	Województwo	Liczba gmin ogółem	Liczba gmin zagrożonych	Udział gmin zagrożonych [%]	Udział powierzchni zagrożonej [%]
04	kujawsko-pomorskie	144	25	17,36	0,93
08	lubuskie	82	33	40,24	8,61
10	łódzkie	177	11	6,21	1,27
30	wielkopolskie	226	41	18,14	2,60
32	zachodniopomorskie	113	66	58,41	8,50
PL	Polska	2479	176	7,10	1,17

W uprawach krzewów owocowych warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 110 gmin, co stanowi 4,4% ogólnej liczby gmin w kraju. Obszary zagrożone znacznymi stratami plonów odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (32%), lubuskim (44%), wielkopolskim (4%), łódzkim (15%), opolskim (1%). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwie lubuskim (13%).

Zasięg suszy w uprawach krzewów owocowych w 2025 roku – analiza obejmuje okres do 30 czerwca

Id	Województwo	Liczba gmin ogółem	Liczba gmin zagrożonych	Udział gmin zagrożonych [%]	Udział powierzchni zagrożonej [%]
08	lubuskie	82	36	43,90	12,99
10	łódzkie	177	27	15,25	0,85
16	opolskie	71	1	1,41	0,11
30	wielkopolskie	226	10	4,42	0,38
32	zachodniopomorskie	113	36	31,86	2,95
PL	Polska	2479	110	4,44	0,67

W uprawach kukurydzy na ziarno warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 27 gmin, co stanowi 1,09% ogólnej liczby gmin w kraju. Obszary zagrożone stratami plonów odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (6%) oraz lubuskim (24%) a ich udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej wynosił w województwie lubuskim (3,6%) oraz w województwie zachodniopomorskim 0,23%.

Zasięg suszy w uprawach kukurydzy na ziarno w 2025 roku – analiza obejmuje okres do 30 czerwca

Id	Województwo	Liczba gmin ogółem	Liczba gmin zagrożonych	Udział gmin zagrożonych [%]	Udział powierzchni zagrożonej [%]
08	lubuskie	82	20	24,39	3,63
32	zachodniopomorskie	113	7	6,19	0,23
PL	Polska	2479	27	1,09	0,12

Analogicznie w uprawach kukurydzy na kiszonkę warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 27 gmin, co stanowi 1,09% ogólnej liczby gmin w kraju. Obszary zagrożone stratami plonów odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (24%) oraz lubuskim (6%) a ich udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej wynosił w województwie lubuskim (3,6%) oraz w województwie zachodniopomorskim 0,23%.

Zasięg suszy w uprawach kukurydzy na kiszonkę 2025 roku – analiza obejmuje okres do 30 czerwca

Id	Województwo	Liczba gmin ogółem	Liczba gmin zagrożonych	Udział gmin zagrożonych [%]	Udział powierzchni zagrożonej [%]
08	lubuskie	82	20	24,39	3,63
32	zachodniopomorskie	113	7	6,19	0,23
PL	Polska	2479	27	1,09	0,12

W uprawach rzepaku i rzepiku warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 168 gmin, co stanowi 6,78% ogólnej liczby gmin w kraju. Obszary zagrożone stratami plonów odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (29%), lubuskim (58%), wielkopolskim (12%), łódzkim (32%), opolskim (3%), śląskim (<1%) a ich udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej wynosił w województwie lubuskim (15%) oraz łódzkim (5%).

Zasięg suszy w uprawach rzepaku i rzepiku w 2025 roku – analiza obejmuje okres do 30 czerwca

Id	Województwo	Liczba gmin ogółem	Liczba gmin zagrożonych	Udział gmin zagrożonych [%]	Udział powierzchni zagrożonej [%]
08	lubuskie	82	48	58,54	15,32
10	łódzkie	177	57	32,20	4,84
16	opolskie	71	2	2,82	0,34
24	śląskie	167	1	0,60	0,00
30	wielkopolskie	226	27	11,95	1,06
32	zachodniopomorskie	113	33	29,20	2,65
PL	Polska	2479	168	6,78	1,08

W uprawach roślin strączkowych warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 34 gmin, co stanowi 1,37% ogólnej liczby gmin w kraju. Obszary zagrożone stratami plonów odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (12%) oraz lubuskim (24%) a ich udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej wynosił w województwie zachodniopomorskim (0,47%) oraz lubuskim (4,44%).

Zasięg suszy w uprawach roślin strączkowych w 2025 roku – analiza obejmuje okres do 30 czerwca

Id	Województwo	Liczba gmin ogółem	Liczba gmin zagrożonych	Udział gmin zagrożonych [%]	Udział powierzchni zagrożonej [%]
08	lubuskie	82	20	24,39	4,44
32	zachodniopomorskie	113	14	12,39	0,47
PL	Polska	2479	34	1,37	0,16

Komentarz agrometeorologa

W piątym okresie raportowania, tj. od 1 maja do 30 czerwca 2025 roku, średnia wartość Klimatycznego Bilansu Wodnego (KBW) dla kraju była ujemna i wyniosła –104 mm. W porównaniu z poprzednim okresem raportowania średnia wartość KBW zmniejszyła się o 10 mm, co wskazuje na tendencję wzrostu powierzchni obszarów zagrożonych suszą. Najniższe wartości KBW odnotowano w północno-zachodniej części województwa lubuskiego oraz w południowej części województwa zachodniopomorskiego (od –179 mm do –160 mm), a także w centralnych rejonach województwa łódzkiego i w części województwa kujawsko-pomorskiego (od – 159 mm do –140 mm).

W bieżącym, piątym okresie raportowania uprawy wykazują dużą podatność na deficyt wody, co znajduje odzwierciedlenie w progach klimatycznego bilansu wodnego (KBW), oznaczających suszę, które ulegają podwyższeniu dla większości upraw. Na glebach pierwszej kategorii (najbardziej podatnych na suszę) osiągnięcie wartości KBW poniżej –142 mm wskazuje na zagrożenie suszą dla zbóż jarych i rzepaku. Wartości progowe dla innych upraw wynoszą: –143 mm dla truskawek, –154 mm dla zbóż ozimych, –149 mm dla krzewów owocowych, –161 mm dla roślin strączkowych i kukurydzy.

W wyniku uwzględnienia danych z kolejnej analizy KBW zasięg przestrzenny terenów narażonych na istotne straty w plonach, wyznaczony we wcześniejszych raportach dla upraw zbóż jarych i ozimych, nieznacznie zwiększył się na obszarze województw zachodniopomorskiego i lubuskiego. Znaczący przyrost powierzchni objętych zagrożeniem suszą odnotowano tam natomiast w przypadku rzepaku, rzepiku oraz kukurydzy. Ponadto wskazano tam nowe obszary zagrożone stratami w uprawach roślin strączkowych. Nowe – wcześniej niewskazywane – tereny zagrożone stratami w plonach rzepaku i kukurydzy z powodu suszy wykazano w województwie łódzkim.