O ochronie zwierząt na naradzie wojewodów

Przedstawiciele NIK wzięli udział w debacie poświęconej ochronie zwierząt, która była częścią ostatniego konwentu wojewodów. Podczas narady rozmawiano m.in. na temat zmian w ustawie o ochronie zwierząt, nad wprowadzeniem których trwa dyskusja w Sejmie. Poruszono także kwestię sformułowanego przez NIK wniosku de lege ferenda dotyczącego możliwości całkowitego lub częściowego finansowania przez gminy kastracji bądź sterylizacji zwierząt domowych posiadających właścicieli.

Dyrektor Zbigniew Wrona zaprezentował stanowisko Prezesa NIK, zgodnie z którym przeznaczanie środków na sterylizację psów i kotów, które mają swoich właścicieli, jest dopuszczalne już w obecnym stanie prawnym. Wedle tego stanowiska gminy mogą w tym zakresie podejmować stosowne uchwały. Dotychczasowa praktyka poszczególnych gmin w tym obszarze jest jednak niejednolita. Tylko niektóre samorządy zachęcają właścicieli do sterylizacji zwierząt, dofinansowując takie zabiegi. Inne wskazują, że gminy mogą finansować kastrację bądź sterylizację, ale tylko i wyłącznie w odniesieniu do zwierząt bezdomnych, umieszczonych w schroniskach. Dyrektor Wrona zaznaczył także, iż wobec występujących w tym zakresie różnych praktyk, Prezes NIK zgłosił wniosek o zmianę przepisów (wniosek de lege ferenda dotyczący dofinansowania sterylizacji zwierząt domowych posiadających właścicieli), którego realizacja w formie ustawy usunęłaby wszelkie wątpliwości. W Sejmie rozpoczęła się już dyskusja nad wprowadzeniem zmiany w ustawie o ochronie zwierząt w kierunku postulowanym przez NIK, aby gminy mogły współfinansować zabiegi sterylizacji i kastracji zwierząt, które nie są bezdomne.

Zarówno minister Mariusz Błaszczak, jak i zebrani na naradzie wojewodowie, z przychylnością odnieśli się do potrzeby realizacji wniosku de lege ferenda oraz do idei zorganizowania wspólnie z ekspertami Rady ds. Wspierania Działań na Rzecz Ochrony Zwierząt konferencji poświęconych problematyce ochrony zwierząt w poszczególnych województwach.

W ocenie NIK, dofinansowywanie przez gminy dobrowolnej sterylizacji zwierząt posiadających właścicieli może być istotnym elementem zapobiegania bezdomności zwierząt. Działanie takie w pewnej perspektywie czasowej przyczyni się bowiem do zmniejszenia wysokości środków wydatkowanych przez samorządy na zapobieganie bezdomności, m.in. dzięki ograniczeniu populacji bezdomnych psów i kotów. NIK wyraźnie podkreśla przy tym, że w żadnym wypadku działania takie nie mogą naruszać prawa własności, a korzystanie przez właściciela zwierzęcia z finansowanej przez gminę kastracji bądź sterylizacji musi być dobrowolne.